نفتی ها /معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با تشریح ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای توسعه صنعت نیروگاهی، از اجرای ۲۲۶ طرح «تولید بار اول» و صرفه‌جویی ارزی ناشی از بومی‌سازی این تجهیزات خبر داد و بر استفاده گسترده‌تر از ظرفیت‌های قانون جهش تولید دانش‌بنیان برای توسعه فناوری توربین‌های گازی تأکید کرد.
تورج امرایی در دومین همایش کاربران توربین‌های گازی و سیکل ترکیبی که ۷ و ۸ مهرماه در مرکز همایش‌های بین‌المللی تهران، به میزبانی شرکت تولید نیروی برق دماوند و با مشارکت انجمن صنفی نیروگاه‌های ایران (اصنا) و شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی برگزار شد، صنعت نیروگاهی را یکی از بخش‌های پیشرو و خودکفای کشور دانست و گفت: ظرفیت قابل‌توجهی از توان شرکت‌های دانش‌بنیان کشور می‌تواند در خدمت این صنعت قرار گیرد.
وی با اشاره به فعالیت حدود ۱۱ هزار و ۲۰۰ شرکت دانش‌بنیان در کشور اظهار کرد: بخش قابل‌توجهی از این شرکت‌ها در حوزه‌های ماشین‌آلات پیشرفته، برق و الکترونیک و فناوری اطلاعات فعالیت می‌کنند و حدود ۵ هزار شرکت در این حوزه‌ها متمرکز هستند؛ ظرفیتی که می‌تواند برای توسعه فناوری‌های مورد نیاز صنعت نیروگاهی به کار گرفته شود.
امرایی با اشاره به جایگاه توربین‌های گازی در زنجیره صنعت برق گفت: توربین‌ها از پیشرفته‌ترین و گران‌ترین محصولات دانش‌بنیان کشور به شمار می‌روند و به همین دلیل، بومی‌سازی این تجهیزات در سال‌های اخیر یکی از محورهای مهم معاونت علمی بوده است.
معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی افزود: یکی از ابزارهای مورد استفاده در این مسیر، طرح‌های «تولید بار اول» است؛ طرح‌هایی که در آنها یک محصول یا تجهیز مشابه خارجی دارد، اما برای نخستین‌بار در داخل کشور تولید می‌شود.
به گفته وی، تاکنون ۲۲۶ طرح در این چارچوب مورد حمایت قرار گرفته که ارزش ارزی آنها حدود ۷۷۰ میلیون دلار بوده و اجرای آنها می‌تواند به صرفه‌جویی قابل‌توجه ارزی منجر شود.
وی سهم تجهیزات مرتبط با توربین‌های گازی از این طرح‌ها را نیز قابل‌توجه دانست و گفت: ۲۹ طرح به ارزش حدود ۱۳۰ میلیون دلار در حوزه توربین‌های کوچک تعریف شده است؛ موضوعی که به گفته امرایی، نشان‌دهنده ظرفیت موجود برای توسعه این بخش از صنعت نیروگاهی است.
امرایی با تأکید بر اینکه توربین گازی به دلیل انعطاف‌پذیری می‌تواند در آینده نیز نقش مهمی در صنعت برق داشته باشد، گفت: با وجود اینکه کشور در زمینه زیرساخت، دانش فنی و بومی‌سازی تجهیزات نیروگاهی به ظرفیت مناسبی رسیده است، در حوزه توربین‌های مقیاس کوچک هنوز فاصله قابل‌توجهی با ظرفیت‌های موجود وجود دارد.
وی از آمادگی معاونت علمی برای همکاری با وزارت نیرو، وزارت نفت و نیروگاه‌ها در این زمینه خبر داد و افزود: می‌توان از ظرفیت‌های قانونی موجود برای تعریف و تأمین مالی پروژه‌های بومی‌سازی، به‌ویژه در حوزه نیروگاه‌های مقیاس کوچک، استفاده کرد.
معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی همچنین بر ظرفیت ماده ۱۱ قانون جهش تولید دانش‌بنیان تأکید کرد و گفت: این ماده می‌تواند به ابزاری برای تأمین مالی پروژه‌های تحقیق و توسعه و توسعه فناوری در صنعت نیروگاهی تبدیل شود؛ به این معنا که هزینه‌های انجام‌شده برای فعالیت‌های تحقیق و توسعه مورد تأیید، از ظرفیت اعتبار مالیاتی برخوردار می‌شود و می‌تواند انگیزه بنگاه‌ها برای سرمایه‌گذاری فناورانه را افزایش دهد.
امرایی با اشاره به تجربه شرکت‌های بزرگ در استفاده از این ظرفیت گفت: شرکت‌ها می‌توانند بخشی از منابعی را که در مسیر توسعه فناوری و تحقیق و توسعه هزینه می‌کنند، از محل اعتبار مالیاتی جبران کنند و این ظرفیت باید در صنعت نیروگاهی نیز بیش از گذشته مورد استفاده قرار گیرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، بومی‌سازی توربین‌های مقیاس کوچک را یکی از حوزه‌های قابل‌توجه برای همکاری میان صنعت و معاونت علمی عنوان کرد و گفت: این معاونت آمادگی دارد با کارفرمایی مجموعه‌های صنعتی و وزارتخانه‌های مرتبط، پروژه‌های مشخصی را در این زمینه دنبال کند.
امرایی همچنین با اشاره به تجربه نیروگاه دماوند گفت: بخش مهمی از توانمندی ایجادشده در این مجموعه، حاصل دانش و تجربه مهندسان ایرانی است و این تجربه می‌تواند مبنایی برای توسعه همکاری میان نیروگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و معاونت علمی باشد.
وی در پایان تأکید کرد: هدف صرفاً افزایش تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان یا طرح‌های بومی‌سازی نیست، بلکه باید مسائل واقعی نیروگاه‌ها به پروژه‌های فناورانه و در نهایت محصولات صنعتی قابل‌استفاده تبدیل شود؛ مسیری که می‌تواند هم وابستگی به تجهیزات خارجی را کاهش دهد و هم زمینه حضور فناوری ایرانی در بازارهای بزرگ‌تر را فراهم کند
