حاشیه‌های نفت و انرژی/از قرار گرفتن نفت چینی روی میز مجلس تا وعده تازه برای پتروشیمی گلستان

نفتی ها /حوزه نفت و انرژی این هفته هم کم‌حاشیه نبود؛ از سوال مجلس درباره چرایی لغو قراردادهای فروش نفت ایران به هفت پالایشگاه چینی گرفته تا آغاز به کار یک شورای تخصصی در حوزه نفت و انرژی، ماجرای نفتکش‌هایی که با نزدیک به ۶ میلیون بشکه نفت ایران در اقیانوس اطلس ردیابی شدند و البته پرونده قدیمی پتروشیمی گلستان که دوباره وعده اجرا برای آن تکرار شد، چهار اتفاقی که هر کدام از زاویه‌ای متفاوت، بخشی از مسائل این روزهای صنعت نفت و انرژی را به نمایش می‌گذارد.

حاشیه نخست این هفته به چرایی لغو قراردادهای نفتی با چین می پردازد؛ ماجرای قراردادهای فروش نفت ایران به چین این هفته از سطح خبر عبور کرد و به مجلس رسید، ولی‌الله بیاتی، سخنگوی کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس، از طراحی سوال از محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت، درباره لغو قراردادهای فروش نفت به چین خبر داده است؛ قراردادهایی که به گفته این نماینده میان شرکت بازرگانی نفت ایران و هفت پالایشگاه چینی منعقد شده بود.

آنچه این پرونده را حساس‌تر می‌کند، مدت قراردادهاست؛ به گفته بیاتی، این قراردادها قرار بود برای دو سال بازار فروش مشخص و تضمین‌شده‌ای برای نفت ایران ایجاد کنند، اما پس از حدود شش ماه از سوی وزارت نفت لغو شده‌اند. حالا مجلس می‌خواهد بداند تصمیم لغو قراردادها بر چه مبنایی گرفته شده و در صورت ایجاد خسارت، مسئولیت جبران آن متوجه چه مرجعی است.

البته هنوز از سوی وزارت نفت توضیح رسمی و جامعی درباره جزئیات این قراردادها، علت لغو آنها و مبانی اقتصادی یا قراردادی این تصمیم منتشر نشده و بنابراین بخش مهم پرونده همچنان در حد سوال مجلس و اظهارات مطرح‌شده از سوی نماینده باقی مانده است.

نکته مهم‌تر اما فراتر از خود قراردادهاست؛ در شرایطی که چین یکی از بازارهای اصلی نفت ایران محسوب می‌شود، هر تغییری در مدل قراردادهای فروش می‌تواند از منظر درآمدهای نفتی، برنامه‌ریزی تولید، تخفیف‌ها، نحوه تسویه و حتی روابط بلندمدت انرژی دو کشور اهمیت داشته باشد. حالا باید دید پاسخ وزارت نفت به این سوال، صرفاً توضیحی درباره یک قرارداد لغوشده خواهد بود یا ابعاد تازه‌ای از سیاست فروش نفت ایران در بازار چین را نیز روشن خواهد کرد./تسنیم

حاشیه دوم هم به ماجرای آغاز به کار یک خانه تازه برای متخصصان نفت و انرژی می‌پردازد؛ در میان خبرهای اغلب پرتنش هر هفته، آغاز به کار رسمی «شورای تخصصی نفت و انرژی ایران» اتفاق متفاوتی بود، شورایی که قرار است تحت نظارت سازمان متخصصین و مدیران ایران، محلی برای جمع شدن مدیران، کارشناسان، متخصصان، فعالان رسانه‌ای و صاحب‌نظران صنعت نفت و انرژی باشد.

قرار است در نخستین گام، کمیته‌های رسانه، نفت، گاز، پتروشیمی، پالایش و پخش، برق و انرژی‌های تجدیدپذیر شکل بگیرند و عضوگیری آنها آغاز شود. همچنین اعلام شده هیأت امنا، رئیس و دبیر شورا در ادامه معرفی خواهند شد و اساسنامه و شیوه‌نامه اجرایی آن نیز منتشر می‌شود.

اصل ایده، اگر در اجرا از تشریفات اداری و عنوان‌سازی فاصله بگیرد، می‌تواند اتفاق مفیدی برای صنعت انرژی باشد، یکی از مشکلات همیشگی این صنعت، فاصله میان تجربه مدیران، دانش کارشناسان، ظرفیت دانشگاهی، بدنه اجرایی و حتی رسانه‌های تخصصی است؛ گروه‌هایی که هر کدام بخشی از مسئله را می‌بینند اما کمتر در یک میز مشترک درباره آن گفت‌وگو می‌کنند.

مزیت چنین شورایی می‌تواند دقیقاً در همین نقطه باشد؛ تبدیل شدن به محلی برای طرح مسائل واقعی صنعت، شنیدن نظر متخصصان مختلف و رسیدن به پیشنهادهایی که قابلیت انتقال به بدنه تصمیم‌گیری و اجرا را داشته باشند؛ البته موفقیت این حرکت در نهایت نه با تعداد اعضا و کمیته‌ها، بلکه با خروجی‌های تخصصی، میزان اثرگذاری و استقلال کارشناسی آن سنجیده خواهد شد.

به بیان ساده‌تر، اگر این شورا قرار باشد فقط یک عنوان جدید به فهرست شوراها و انجمن‌های موجود اضافه کند، اتفاق چندان تازه‌ای رخ نداده؛ اما اگر بتواند میان «دانش، تجربه، اجرا و رسانه» ارتباط واقعی ایجاد کند، می‌تواند به یکی از حرکت‌های قابل‌توجه بخش تخصصی انرژی تبدیل شود.

حاشیه سوم هم به ماجرای دزدیده شدن سه نفتکش ایرانی پرداخته است؛ ماجرای نفتکش‌های ایرانی این هفته وارد مرحله تازه‌ای شد، سه نفتکش «مجستیک ایکس»، «تیفانی» و «لنور» که بنا بر داده‌های ردیابی کشتیرانی در مجموع نزدیک به ۵.۹ میلیون بشکه نفت خام ایران را حمل می‌کنند، در مسیر اقیانوس اطلس شناسایی شدند؛ محموله‌ای که ارزش آن حدود ۶۰۰ میلیون دلار برآورد شده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، «مجستیک ایکس» و «تیفانی» در نزدیکی سواحل شمالی برزیل دیده شده‌اند و «لنور» نیز پس از عبور از دماغه امید نیک وارد اقیانوس اطلس جنوبی شده است. داده‌های دریانوردی همچنین نشان می‌دهد مجستیک ایکس مقصد گالستون در تگزاس را ثبت کرده است، هرچند مقصد نهایی هر سه نفتکش در داده‌های عمومی با یک میزان قطعیت مشخص نشده است.

اهمیت ماجرا فقط به ارزش محموله برنمی‌گردد. سه نفتکش در شرایطی ردیابی شده‌اند که پیش‌تر در جریان توقیف محموله‌های نفت ایران توسط آمریکا قرار گرفته بودند و حالا حرکت آنها به سمت غرب اقیانوس اطلس، بار دیگر موضوع سرنوشت نفت توقیف‌شده ایران، مبنای حقوقی این توقیف‌ها و مقصد نهایی محموله‌ها را مطرح کرده است.

اگر این محموله‌ها در نهایت به بنادر یا پالایشگاه‌های آمریکا برسند، پرونده از یک عملیات توقیف دریایی فراتر می‌رود و به یک موضوع مهم در مناقشه نفتی و حقوقی تهران و واشنگتن تبدیل می‌شود. فعلاً آنچه در دست است، داده‌های ردیابی کشتی‌ها و گزارش منابع تخصصی است و درباره انتقال نهایی محموله‌ها نیز اظهارنظر رسمی مشترکی از سوی ایران و آمریکا منتشر نشده است.

به زبان ساده، نزدیک به ۶ میلیون بشکه نفت ایران حالا نه در مخزن یک پالایشگاه چینی و نه در مسیر بازار سنتی صادراتی، بلکه در مسیری قرار گرفته که مقصد احتمالی آن سواحل آمریکاست؛ همین جابه‌جایی به اندازه کافی برای نفت این هفته حاشیه ساخته است./فارس

حاشیه آخر؛ پتروشیمی گلستان باز هم «اجرا می‌شود»؛ پتروشیمی گلستان هم این هفته دوباره به صدر خبرها برگشت؛ پروژه‌ای که سال‌هاست نامش با وعده اجرا، تغییر مسیر، موانع حقوقی و انتظار سهامداران گره خورده است. رمضانعلی سنگدوینی، نماینده گرگان و آق‌قلا، این بار با صراحت بیشتری از ورود هلدینگ خلیج فارس به پروژه و رفع بخشی از موانع حقوقی، گازی و اجرایی خبر داده و گفته است که «کوتاه نمی‌آییم».

موضوع وقتی مهم‌تر می‌شود که بدانیم این پروژه حدود ۹۰ هزار سهامدار دارد و در سال‌های گذشته یکی از نمونه‌های شناخته‌شده پروژه‌های نیمه‌تمام صنعت پتروشیمی بوده است. بر اساس گزارش‌های قبلی، پس از ورود دستگاه قضایی و رفع موانع حقوقی، تکمیل پروژه به هلدینگ خلیج فارس سپرده شده و برای آغاز عملیات اجرایی نیز وعده‌هایی مطرح شده است.

این بار اما یک نکته تازه در اظهارات نماینده گلستان وجود دارد: بحث تأمین گاز و جبران ۱۱ ماه از تعهدات مربوط به خوراک. به گفته او، برای جبران این مدت، استفاده از گازهای همراه جمع‌آوری‌شده در عسلویه مورد توافق قرار گرفته و موضوع تخفیف پنج‌درصدی نیز همچنان نیازمند پیگیری است.

پتروشیمی گلستان دیگر در نقطه‌ای نیست که صرفاً با وعده «راه‌اندازی» بتوان افکار عمومی و سهامدارانش را قانع کرد. این پروژه سال‌هاست در انتظار عبور از مرحله وعده به مرحله اجراست. حالا که هلدینگ خلیج فارس به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های پتروشیمی کشور پای کار آمده، انتظار طبیعی این است که زمان‌بندی، مدل تأمین مالی، وضعیت خوراک و برنامه اجرایی پروژه شفاف‌تر از گذشته اعلام شود.

برای حدود ۹۰ هزار سهامدار، دیگر مهم نیست چند بار گفته شود پروژه «در مسیر اجرا» قرار گرفته؛ آنچه اهمیت دارد این است که بالاخره ماشین‌آلات وارد کارگاه شوند، سرمایه‌گذاری واقعی آغاز شود و پتروشیمی گلستان از پرونده‌ای قدیمی در بایگانی پروژه‌های نیمه‌تمام، به یک پروژه در حال ساخت تبدیل شود./ایرنا

"لازم به ذکر است درج اخبار حواشی هفتگی حوزه نفت و انرژی در این بخش به منزله تایید آنها نیست و سایت تحلیلی خبری نفتی‌ها صرفا گردآورنده اخبار در این بخش خبری می‌باشد."