همزمان با ادامه حفاری و تکمیل چاهها، بخشی از ظرفیتهای متوقفشده دوباره به مدار تولید بازگشت و توان حفاری و زیرساختهای فرآورشی و دریایی نیز توسعه یافت؛ مجموعه اقداماتی که هم افزایش تولید جاری را دنبال کرده و هم بخشی از زیرساخت مورد نیاز برای حفظ تولید در سالهای آینده را شکل داده است.
فاز ۱۱ پارس جنوبی؛ تولید گاز بیش از دو برابر شد
تولید گاز فاز ۱۱ پارس جنوبی که در ابتدای دولت چهاردهم حدود ۱۲ میلیون مترمکعب در روز بود، با ادامه حفاری و تکمیل چاهها در خرداد ۱۴۰۵ به بیش از ۲۶ میلیون مترمکعب در روز رسید و تعداد چاههای حفاریشده این فاز نیز از چهار حلقه به ۱۱ حلقه افزایش یافت.
با اتصال یازدهمین چاه به خط لوله سراسری، تولید سکوی 11B از مرز ۹۱۵ میلیون فوتمکعب استاندارد در روز گذشت. این چاه با عمق نهایی بیش از ۴۳۰۰ متر، پس از انجام عملیات اسیدکاری و تمیزکاری حدود ۷۵ میلیون فوتمکعب در روز به تولید سکو اضافه کرد.
در موقعیت 11A نیز جکت پس از تکمیل مراحل ساخت و عملیات دریایی نصب و با اجرای بیش از ۷۰۰ متر شمعکوبی تثبیت شد. این عملیات در شرایط نقض آتشبس و جنگ در خلیج فارس ادامه یافت و با پایان آن، زیرساخت لازم برای استقرار عرشه فراهم شد. ساخت عرشه 11A نیز در همین دوره ادامه پیدا کرد و پیشرفت آن به حدود ۵۰ درصد رسید.
فاز ۱۱ در مرزیترین بخش میدان مشترک پارس جنوبی قرار دارد و اقدامات انجامشده در این دوره، افزایش برداشت از موقعیت 11B را همزمان با آمادهسازی موقعیت 11A برای مراحل بعدی توسعه پیش برده است.
آزادگان جنوبی؛ افزایش تولید و توسعه چاهها
در آزادگان جنوبی، طی ۱۷ ماه بیش از ۶۳ هزار بشکه در روز به تولید نفت افزوده شد. در این مدت ۴۱۸۰ متر حفاری چاه جدید و ۱۶۲۶ متر حفاری چاه تعمیری انجام شد، یک حلقه چاه جدید و دو حلقه چاه تعمیری به مدار تولید رسیدند و در ۲۲ حلقه چاه نیز عملیات اسیدکاری و افزایش تولید اجرا شد. همچنین پس از دو سال وقفه، ۳۸ دستگاه پمپ درونچاهی با همکاری سه سازنده داخلی طراحی و ساخته شد و پس از انجام آزمونهای فنی، تحویل پروژه شد.
در نتیجه این اقدامات، تعداد چاههای راهاندازیشده در بسته مرکزی میدان به ۴۹ حلقه رسید و ظرفیت تولید آنها از ۸۴ هزار و ۲۰۰ بشکه در روز عبور کرد. آزادگان جنوبی از مهمترین میادین مشترک نفتی ایران و عراق است و افزایش تولید در این میدان، سهم ایران از برداشت مخزن مشترک را نیز تقویت میکند.
CTEP؛ بزرگ ترین واحد فرآورش کشور در تاریخ صنعت نفت
همزمان با افزایش تولید در آزادگان جنوبی، چهار ردیف مرکز فرآورش نفت خام این میدان، CTEP، در دولت چهاردهم راهاندازی شد و ظرفیت اسمی بزرگترین واحد فرآورش کشور به ۳۲۰ هزار بشکه در روز رسید. هر یک از این ردیفها برای فرآورش روزانه ۸۰ هزار بشکه نفت طراحی شدهاند و مجموعاً امکان دریافت، فرآورش و نمکزدایی نفت تولیدی میدان را فراهم میکنند.
تاکنون بیش از ۲۸ میلیون بشکه نفت در این مجموعه فرآورش شده و با تکمیل راهاندازی هر چهار ردیف، زیرساخت فرآورشی مورد نیاز برای افزایش تدریجی تولید نفت آزادگان جنوبی و غرب کارون در مدار قرار گرفته است.
فشارافزایی پارس جنوبی؛ پروژهای برای حفظ تولید گاز کشور
در میان پروژههای پتروپارس در دو سال دولت چهاردهم، طرح فشارافزایی پارس جنوبی جایگاه ویژهای دارد؛ پروژهای که با توجه به افت طبیعی فشار مخزن، مستقیماً به حفظ تولید گاز کشور در سالهای آینده مربوط است.
در این دوره مطالعات مهندسی پایه و پایه پیشرفته هاب یک با سناریوی ترکیبی خشکی ـ دریا آغاز شد. در مرحله نخست نصب ۹ کمپرسور در تأسیسات خشکی فاز ۱۲ پیشبینی شده که ظرفیت هر یک ۳۳۳ میلیون فوتمکعب استاندارد در روز است. در ادامه نیز ایجاد دو مجموعه دریایی مینیهاب برای حفظ بازیافت نهایی مخزن در برنامه قرار دارد و قرارداد ساخت جکت چهارپایه RP-1 با وزن تقریبی ۲۵۰۰ تن ابلاغ شده است.
ورود این طرح به مرحله اجرایی از این جهت اهمیت دارد که پارس جنوبی بخش عمده گاز مورد نیاز کشور را تأمین میکند و کاهش فشار مخزن میتواند در سالهای آینده بر سطح تولید اثر بگذارد. فشارافزایی قرار است زیرساخت لازم برای جبران این افت و حفظ ظرفیت تولید بزرگترین میدان گازی کشور را فراهم کند و به همین دلیل از پروژههای راهبردی صنعت گاز به شمار میرود.
بلال؛ ادامه توسعه میدان گازی
در میدان گازی بلال نیز توسعه پروژه در دو سال دولت چهاردهم ادامه یافت. جکت ۷۵ متری میدان با وزن حدود ۱۷۶۰ تن در خرداد ۱۴۰۴ و در عمق ۶۵ متری خلیج فارس نصب شد، دکل حفاری در میدان مستقر شد و نخستین چاه توسعهای به پایان رسید. همزمان، رانش لولههای هادی هشت حلقه چاه و عملیات Tie-Back چاه BLG-8 نیز انجام شد.
در بخش سازههای فراساحلی، ساخت عرشه تولیدی با ظرفیت ۵۰۰ میلیون فوتمکعب گاز در روز پیش رفت و پیشرفت سازه اصلی آن در دولت چهاردهم از حدود چهار درصد به بیش از ۷۵ درصد رسید. نصب طبقه چهارم عرشه با وزن حدود ۲۱۳ تن نیز انجام شد و عملیات تجهیزات، پایپینگ، برق و ابزار دقیق ادامه دارد.
فرزاد ب؛ پیشرفت در توسعه میدان مشترک
در پروژه فرزاد ب، ساخت جکت چهارپایه یکی از سکوهای سرچاهی با ارتفاع بیش از ۶۰ متر و وزن حدود ۱۴۸۵ تن، به همراه سکوی موقت حفاری و پایلهای مربوطه تکمیل شد و مجموعه برای عملیات دریایی و نصب در میدان آماده شده است. تکمیل این بخش از پروژه، گام دیگری در توسعه فرزاد ب بهعنوان میدان مشترک ایران و عربستان و فراهم شدن زیرساخت لازم برای آغاز عملیات حفاری است.
پیگرانی هوشمند؛ توسعه بازرسی خطوط لوله
در این دوره فاز میدانی عملیات پیگرانی هوشمند خطوط لوله را آغاز کرد و پس از تکمیل مراحل مقدماتی و آمادهسازی تجهیزات، وارد اجرای عملیات در خطوط انتقال شد. برداشت اطلاعات مسیر، مختصاتبرداری دقیق با DGPS و شناسایی ایستگاههای ارسال و دریافت توپک از جمله اقدامات این مرحله است و در ادامه ابزارهای تخصصی EGP، MFL و TFI برای بررسی تغییرشکلها، وضعیت جداره، خوردگی و عیوب احتمالی خطوط به کار گرفته میشوند. دادههای حاصل از این عملیات، امکان برنامهریزی دقیقتر برای تعمیرات و نگهداشت پیشگیرانه و مدیریت ریسک خطوط لوله را فراهم میکند و در عین حال، دامنه خدمات فنی و مهندسی پتروپارس را در حوزه بازرسی و پایش خطوط انتقال گسترش میدهد.
افزایش ظرفیت دکلهای دریایی
در این دوره ظرفیت ناوگان دکلهای دریایی پتروپارس در خلیج فارس دو برابر شد و تعداد دکلهای فعال از دو دستگاه به چهار دستگاه رسید. این افزایش ظرفیت، امکان اجرای همزمان عملیات حفاری در چند پروژه از جمله فاز ۱۱ پارس جنوبی و میدان بلال را فراهم کرده و چند جبهه کاری را بهطور همزمان فعال نگه داشته است.
همزمان، برنامه حفاری چاههای جدید در پروژههای گازی ادامه دارد و با تکمیل عملیات حفاری و تکمیل، چاههای دیگری نیز در مسیر ورود به مدار تولید قرار گرفتهاند.
مدیریت تأمین و پشتیبانی پروژهها
در کنار فعالیتهای عملیاتی، مدیریت کالا و قراردادها نیز ساماندهی شد. بیش از ۲۶ هزار قلم کالا در انبارهای شرکت و پروژهها در نقاط مختلف کشور شناسایی و در قالب نظام کدینگ یکپارچه ثبت شد تا استفاده از موجودیهای موجود بهبود یابد، ردیابی کالاها آسانتر شود و از خریدهای تکراری جلوگیری شود.
در بخش قراردادها و مناقصات نیز فرآیند ارزیابی پیمانکاران و مدیریت برآوردها اصلاح و سازوکار مشخصتری برای برآورد هزینهها و تعیین تکلیف قراردادهای خاتمهیافته ایجاد شد.
از افزایش تولید امروز تا صیانت از تولید فردا
در دو سال دولت چهاردهم با افزایش تولید و توسعه زیرساختهای نفت و گاز همراه بوده است. در بسته مرکزی آزادگان جنوبی ظرفیت تولید از ۸۴ هزار و ۲۰۰ بشکه در روز عبور کرد و با راهاندازی چهار ردیف CTEP، ظرفیت اسمی بزرگترین واحد فرآورش کشور به ۳۲۰ هزار بشکه در روز رسید؛ مجموعهای که تاکنون بیش از ۲۸ میلیون بشکه نفت در آن فرآورش شده است.
در فاز ۱۱ پارس جنوبی نیز تولید گاز از حدود ۱۲ میلیون مترمکعب در روز به بیش از ۲۶ میلیون مترمکعب رسید و تولید سکوی 11B با اتصال یازدهمین چاه از ۹۱۵ میلیون فوتمکعب استاندارد در روز عبور کرد. توسعه موقعیت 11A ، پیشرفت بلال و فرزاد ب، دو برابر شدن ظرفیت دکلهای حفاری دریایی و آغاز فاز میدانی پیگرانی هوشمند خطوط لوله نیز در همین دوره دنبال شد.
در کنار افزایش تولید، طرح فشارافزایی پارس جنوبی وارد مرحله اجرایی شد؛ پروژهای که هدف آن حفظ ظرفیت تولید این میدان در سالهای آینده و جبران آثار افت طبیعی فشار مخزن است.
مجموع این اقدامات، تصویری از دو مسیر همزمان در پتروپارس ارائه میدهد؛ افزایش تولید و تکمیل پروژههای جاری از یک سو و ایجاد زیرساختهای مورد نیاز برای حفظ تولید در سالهای آینده از سوی دیگر.