نفتی ها /فائزه پناهی؛ متانول رسماً راهش را به بنزین ایران باز کرده؛ اما فعلاً نه آنطور که بعضی روایتها میگویند قرار است خودروها با بنزین متانولی حرکت کنند؛ در واقع پالایشگاه ستاره خلیج فارس اعلام کرده در طرح عملیاتی خود حدود ۰.۵ درصد حجمی متانول به بنزین اضافه کرده؛ رقمی که طبق توضیحات این پالایشگاه، بسیار پایینتر از سقف ۳ درصدی مورد اشاره در استانداردهای ایران و اروپا است.
پس فعلاً ماجرا بیشتر از آنکه تغییر سوخت خودروها باشد، یک آزمایش برای استفاده از متانول بهعنوان جزء اکسیژنه و افزایش تولید بنزین است،اما همینجا یک سؤال جدی شروع میشود: آیا متانول واقعاً برای خودرو بیخطر است؟
پاسخ علمی، برخلاف دعواهای فضای رسانهای، نه کاملاً «بله» است و نه «نه».
متانول در درصدهای پایین میتواند به بهبود احتراق، افزایش اکتان و کاهش برخی آلایندهها مثل مونوکسیدکربن کمک کند، بنابراین ادعای اینکه «هر مقدار متانول خودرو را نابود میکند» از نظر علمی قابل دفاع نیست؛ از طرف دیگر، نگرانیهایی درباره جذب آب، خوردگی و سازگاری برخی قطعات لاستیکی و پلاستیکی با افزایش درصد متانول وجود دارد؛ ضمن اینکه بسته به فرمول سوخت و شرایط موتور، برخی آلایندههای خاص مانند فرمالدهید هم میتوانند افزایش پیدا کنند و اینجاست که تفاوت «نیم درصد» با «۱۵ درصد» خودش را نشان میدهد.
چین سالهاست سوختهای متانولی با درصدهای بسیار بالاتر، از جمله M۱۵، را بهصورت تجاری تجربه کرده است. اما این سوختها با استاندارد مشخص و برای کاربردهای تعریفشده تولید میشوند. بنابراین نمیتوان تجربه M۱۵ چین را مستقیماً به بنزین نیمدرصدی ایران تعمیم داد؛ همانطور که نمیتوان از تجربه چین نتیجه گرفت هر خودرویی با هر میزان متانول مشکلی نخواهد داشت./
std.samr.gov.cn
از طرف دیگر، ایران یک برگ برنده اقتصادی دارد: متانول فراوان. کشوری که یکی از تولیدکنندگان بزرگ متانول جهان است، حالا میتواند بخشی از محصولی را که تاکنون عمدتاً برای صادرات تولید میشده، وارد زنجیره سوخت داخلی کند و فشار روی تولید بنزین را کاهش دهد.
اما نقطه حساس ماجرا همینجاست: ارزانتر شدن تولید بنزین لزوماً به معنی ارزانتر شدن سوخت برای کشور نیست، اگر قرار است متانول وارد بنزین شود، باید دقیقاً مشخص باشد چه مقدار از آن، با چه فرمولی، برای چه خودروهایی و پس از چه آزمونهایی استفاده میشود. مخصوصاً در ناوگان قدیمی ایران که بخش بزرگی از خودروها برای سوختهای جدید طراحی نشدهاند.
بنابراین دعوا را نباید روی این جمله خلاصه کرد که «متانول برای خودرو خوب است یا بد»؛ سؤال مهمتر این است:
آیا ایران میتواند از مزیت متانول برای جبران ناترازی بنزین استفاده کند، بدون اینکه هزینه این صرفهجویی را بعداً از جیب خودرو، راننده و محیطزیست بپردازد؟
اگر پاسخ با آزمونهای بلندمدت، استاندارد شفاف و داده واقعی داده شود، متانول میتواند یک ابزار جدید در سبد سوخت ایران باشد؛ اگر نه، ممکن است یک راهحل کوتاهمدت برای یک مشکل بزرگتر باشد.
متانول شاید مشکل بنزین ایران را حل نکند؛ اما میتواند بخشی از معادله آن باشد. شرطش این است که قبل از ریختنش در باک، دقیقاً بدانیم چه چیزی قرار است وارد باک شود.
مخاطبین عزیز پایگاه خبری–تحلیلی نفتیها؛ شما میتوانید از طریق پست الکترونیک naftiha.ir@gmail.com و دایرکت پیج اینستاگرام نفتیها به آدرس @NaftihaNews برای ارائه نقطه نظرات، پیشنهادها، انتقادها و سایر پیامهای خود با ما در ارتباط باشید.
