نفتی ها /علیرضا اعوانی، مدیرعامل شرکت گاز استان تهران، در نشست خبری با خبرنگاران و در جریان بازدید میدانی از مرکز پاسخگویی حوادث گاز (سامانه ۱۹۴)، با ارائه تصویری عددمحور از وضعیت مصرف، ایمنی و نظارت، تأکید کرد که تهران امروز همزمان پرمصرفترین، پرمشترکترین و پرریسکترین استان کشور در حوزه گاز است.
تهران؛ پرجمعیت، پرمشترک، پرمصرف
به گفته اعوانی، استان تهران با ۱۶ شهرستان، ۳۵ بخش، ۴۹ شهر و ۱۷۲ دهستان و مساحتی حدود ۱۳ هزار و ۸۴۱ کیلومترمربع، بیش از ۱۳ میلیون و ۲۶۴ هزار نفر جمعیت دارد؛ رقمی که برآوردهای میدانی آن را بیشتر نشان میدهد.
در حال حاضر، حدود ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار مشترک گاز در استان تهران وجود دارد که از این تعداد، ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار مشترک شهری و حدود ۲۷۹ تا ۲۸۰ هزار مشترک روستایی هستند. این آمار بهتنهایی حدود ۱۳ درصد کل مشترکان گاز کشور را شامل میشود. طول شبکه گاز استان نیز به حدود ۲۴ هزار و ۳۴۰ کیلومتر میرسد.
الگوی مصرف؛ خانگی جلوتر از نیروگاه
مدیرعامل شرکت گاز استان تهران با تشریح ترکیب مصرف گاز در سال ۱۴۰۳ گفت: ۴۷ درصد مصرف گاز تهران در بخش خانگی، ۱۶ درصد در صنعت، ۱۰ درصد در بخش تجاری و عمومی، ۳ درصد در حملونقل (CNG) و بهطور میانگین ۲۵ درصد در نیروگاهها مصرف شده است.
وی افزود: تنها در یک روز، از مجموع ۸۶۰ میلیون مترمکعب گاز تحویلی به شبکه سراسری، بیش از ۱۲۶ میلیون و ۶۵۰ هزار مترمکعب در استان تهران مصرف شده است؛ رقمی که بهروشنی نشان میدهد هر صرفهجویی در پایتخت، اثر مستقیم کشوری دارد.
اتاق پیام ۱۹۴؛ خط مقدم پاسخگویی به حوادث گاز
در جریان این نشست، خبرنگاران از اتاق پیام و مرکز پاسخگویی حوادث گاز (۱۹۴) نیز بازدید کردند؛ مرکزی که بهصورت ۲۴ ساعته و شبانهروزی وظیفه دریافت گزارشهای مردمی، مدیریت تماسها و اعزام سریع نیروهای عملیاتی را بر عهده دارد.
بر اساس مشاهدات میدانی، این مرکز با بهرهگیری از نیروی انسانی آموزشدیده، ثبت دقیق زمان تماسها و پایش لحظهای عملیات امدادی، نقش مهمی در کاهش زمان واکنش به حوادث و افزایش ایمنی شبکه گاز ایفا میکند. اتصال مستقیم اتاق پیام به واحدهای عملیاتی و سامانههای مانیتورینگ، امکان تصمیمگیری سریع و هدفمند را فراهم کرده و به گفته مسئولان، در بسیاری از موارد از تبدیل نشتهای محدود به حوادث پرخطر جلوگیری کرده است.
نظارت سختگیرانه؛ قطع گاز ادارات و مراکز متخلف
در واکنش به مصرف بالا، شرکت گاز استان تهران پایش مصرف را وارد فاز اجرایی سختگیرانه کرده است. اعوانی از فعالیت ۱۲۰ اکیپ نظارتی خبر داد که بهصورت سرزده دمای محیط مراکز اداری، دولتی و تجاری را در فصل سرد بررسی میکنند. مطابق قانون، دمای بیش از ۲۰ درجه سانتیگراد ابتدا اخطار و در صورت تکرار، قطع گاز تا یک هفته را به دنبال دارد.
بر اساس آمار رسمی، تاکنون:
۱۱ هزار و ۱۱۳ ساختمان دولتی و اماکن عمومی
۱ هزار و ۲۶۵ مرکز تجاری
۶۸۲ مورد گرماتابشی در فضای باز
و ۱ هزار و ۵۱۷ ویلای خالی از سکنه
مورد بازرسی قرار گرفتهاند. در نتیجه این پایشها، گاز ۲۵ ساختمان دولتی، ۲۲۷ مرکز تجاری، ۱۱۰ گرماتاب فضای باز و تمامی ویلاهای خالی شناساییشده قطع شده است. همچنین ۱۵۲ مرکز دولتی به دلیل ممانعت از بازرسی، مشمول برخورد قانونی شدهاند.
بدمصرفی لاکچری؛ قبضهای نجومی شمال تهران
اعوانی با اشاره به رفتارهای مصرفی خارج از عرف گفت: در برخی مناطق تهران، مصرف گاز هیچ تناسبی با الگوی متعارف ندارد. بهعنوان نمونه، یک مجتمع ۶۵ واحدی در کامرانیه شمالی در مدت ۳۰ روز، ۱۱۳ هزار و ۷۷۳ مترمکعب گاز مصرف کرده و با قبضی حدود یک میلیارد تومان مواجه شده است.
وی مورد دیگری را مربوط به زعفرانیه دانست؛ جایی که یک مجتمع ۶۷ واحدی با مصرف ۸۸ هزار مترمکعب گاز در یک ماه، قبضی معادل ۵۰۱ میلیون تومان دریافت کرده است.
ایمنی شبکه؛ خطر پس از زلزله
فراتر از مصرف، ایمنی شبکه گاز تهران یکی از جدیترین دغدغههاست. مدیرعامل شرکت گاز استان تهران هشدار داد که در صورت وقوع زلزله، شکستگی خطوط و نشت گاز میتواند پیامدهایی بهمراتب شدیدتر از خود زلزله، از جمله آتشسوزیهای گسترده ایجاد کند.
به همین منظور، طرح تقسیمبندی شبکه گاز تهران به بخشهای مستقل در حال اجراست؛ طرحی که امکان قطع سریع و موضعی گاز را در شرایط بحران فراهم میکند. این پروژه هماکنون به ۷۵ تا بیش از ۸۰ درصد پیشرفت رسیده و تا زمان بهرهبرداری کامل از مرکز کنترل مرکزی، مناطق میتوانند بهصورت مستقل شبکه را ایمنسازی کنند.
برق بدون خاموشی؛ گاز بیشتر به نیروگاهها
اعوانی تأکید کرد: با وجود مصرف بالای گاز، تاکنون هیچ خاموشی برقی ناشی از کمبود سوخت در تهران رخ نداده است. از ابتدای سال جاری تا پایان دیماه، میزان تحویل گاز به نیروگاههای استان نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۴ درصد افزایش داشته و همزمان ذخیرهسازی سوخت مایع نیز انجام شده است.
نهایتا این که تهران امروز نهفقط بزرگترین مصرفکننده گاز کشور، بلکه نقطه تعیینکننده تعادل انرژی ایران است؛ از ادارات پرمصرف و ویلاهای خالی گرفته تا قبضهای میلیاردی شمال شهر، همه نشانههایی از شکاف جدی میان سیاستهای مدیریت مصرف و رفتار واقعی بخشی از مشترکان است؛ با این حال، توسعه زیرساختهای نظارتی، ارتقای سامانههای پاسخگویی مانند اتاق پیام ۱۹۴ و تشدید پایش مصرف، نشان میدهد مسیر اصلاح، هرچند دشوار، اما آغاز شده است.
