تحول در سرمایه‌گذاری بالادست صنعت نفت با محوریت بخش خصوصی

نفتی ها /امیر مقیسه مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران در برنامه تلویزیونی با بیان اینکه صنعت نفت امروز به مرحله بلوغ در حوزه سرمایه‌گذاری رسیده است، بیان کرد: رویکرد جدید شرکت ملی نفت بر استفاده حداکثری از ظرفیت‌های داخلی و فراهم‌سازی زمینه حضور فعال بخش خصوصی و غیردولتی در صنعت نفت مبتنی است.

وی با اشاره به برگزاری رویداد «تحول در سرمایه‌گذاری و توسعه در بالادست نفت و گاز» در ابتدای امسال، افزود: استقبال مناسب فعالان اقتصادی، نهادهای مالی و بخش خصوصی از این رویکرد جدید، به امضای قراردادهای متعددی در مدت کوتاه منجر شده است که آثار آن در حوزه تولید، اشتغال و ارزش‌آفرینی اقتصادی قابل مشاهده است.

مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران با تأکید بر نقش صنعت نفت به‌عنوان موتور محرک اقتصاد کشور تصریح کرد: حضور بخش غیردولتی در پروژه‌های نفتی، ضمن ایجاد درآمد پایدار برای کشور، زمینه اشتغال‌زایی گسترده برای نیروی کار متخصص داخلی را فراهم می‌کند.

امضای ۱۲ میلیارد دلار قرارداد تنفیذ شده بالادستی نفت و گاز

مقیسه با بیان اینکه بر اساس سیاست‌گذاری‌های وزیر نفت، فعالیت‌های شرکت ملی نفت در سه محور اصلی دنبال می‌شود، گفت: محور نخست افزایش ظرفیت تولید نفت و گاز است، در این بخش، امسال دو قرارداد بالادستی از نوع IPC برای توسعه میدان‌های گازی امضا شده و تا پایان سال نیز سه قرارداد دیگر به امضا می‌رسد.

وی با بیان اینکه از ابتدای سال تاکنون پنج قرارداد تنفیذ و عملیات اجرایی آنها آغاز شده است، تصریح کرد: ارزش این قراردادها در مجموع بیش از ۱۲ میلیارد دلار است و اجرای آنها اشتغال قابل توجهی در حوزه بالادست نفت و گاز ایجاد می‌کند.

مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران، محور دوم فعالیت‌ها را تسریع در برداشت از میدان‌های مشترک نفتی و گازی عنوان کرد و افزود: قرارداد توسعه میدان مشترک نفتی آزادگان تنفیذ شده و با مشارکت کنسرسیومی از بانک‌ها و شرکت‌های اکتشاف و تولید، تولید این میدان در آینده نزدیک به روزانه بیش از ۵۵۰ هزار بشکه می‌رسد.

تغییر رویکرد در تأمین مالی و سرمایه‌گذاری

مقیسه محور سوم فعالیت‌ها را تغییر رویکرد در تأمین مالی و سرمایه‌گذاری عنوان کرد و گفت: شرکت ملی نفت در حال عبور از نظام سنتی کارفرما ـ پیمانکاری به سمت الگوی سرمایه‌گذار ـ سرمایه‌پذیر است و در این چارچوب، طرف‌های قرارداد به‌عنوان شریک تلقی می‌شوند؛ رویکردی که با هم‌جهت‌سازی منافع، سبب کاهش هزینه‌ها، افزایش سرعت اجرای پروژه‌ها و بیشینه‌سازی منافع اقتصادی برای کشور می‌شود.

وی با اشاره به پروژه‌های پارس جنوبی بیان کرد: قراردادهای فشارافزایی این میدان به امضا رسیده و پیمانکاران ایرانی متولی اجرای این طرح‌ها هستند. همچنین حفاری‌های درون‌میدانی پارس جنوبی در حال انجام است و توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی از سوی شرکت پتروپارس با شتاب بیشتری دنبال می‌شود.

مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران، تأمین دکل‌های حفاری دریایی را از گلوگاه‌های کاری شرکت ملی نفت دانست و افزود: در این راستا، تأمین چهار دکل حفاری دریایی در دستور کار قرار گرفته که بخشی از آنها وارد کشور شده و پیشرفت‌های مناسبی در حوزه زنجیره تأمین و خدمات پشتیبانی حاصل شده است.

سرمایه‌گذاری پتروشیمی‌ها در بالادست نفت

مقیسه با اشاره به ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در قانون برنامه هفتم پیشرفت برای توسعه صنایع پایین‌دست نفت و گاز گفت: سرمایه‌گذاری شرکت‌های پتروشیمی در طرح‌های بالادستی، ضمن تضمین پایداری خوراک، به توسعه تولید، کاهش گازهای مشعل و ایجاد درآمد پایدار برای کشور منجر شده است.

وی با بیان اینکه سیاست‌گذاری انجام‌شده در بند «ب» ماده ۱۵ قانون برنامه هفتم پیشرفت، ظرفیت مناسبی برای توسعه صنایع پایین‌دست نفت و گاز ایجاد کرده است، بیان کرد: این سیاست‌ها به‌ویژه در حوزه تأمین پایدار خوراک، زمینه تسهیل سرمایه‌گذاری در صنایع پتروشیمی و انرژی را فراهم کرده است.

مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران ادامه داد: بخش عمده قراردادهایی که امسال امضا شده یا تا پایان سال نیز به امضا می‌رسد، با شرکت‌های پتروشیمی بوده است؛ شرکت‌هایی که از محل عواید تولید محصولات خود، برای تضمین و پایداری خوراک آینده‌شان در پروژه‌های بالادستی سرمایه‌گذاری می‌کنند.

حضور فعال پتروشیمی‌ها در جمع‌آوری گازهای مشعل و همراه

مقیسه با تأکید بر برد - برد بودن این مدل همکاری تصریح کرد: در این سازوکار، صنایع پتروشیمی هم از منافع اجرای پروژه‌های بالادستی منتفع می‌شوند و هم اطمینان می‌یابند که کسب‌وکار و منافع سهامداران آنها در بلندمدت پایدار باقی بماند.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، دولت و شرکت ملی نفت ایران نیز از منابع مالی این صنایع برای توسعه بالادست بهره‌مند می‌شوند، به‌ویژه در شرایطی که محدودیت‌هایی در تخصیص منابع مالی وجود دارد.

مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران با اشاره به حضور فعال صنایع پتروشیمی در طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل و همراه گفت: در کشور پنج طرح کلان جمع‌آوری گازهای همراه تعریف شده که اجرای تمامی این طرح‌ها بر عهده شرکت‌های پتروشیمی یا مجموعه‌های مرتبط با این صنعت است.

افزایش دریافت خوراک در ان‌جی‌ال ۳۱۰۰

مقیسه با بیان اینکه حجم و پیچیدگی فنی این قراردادها نیازمند زمان برای ورود تدریجی به مدار تولید است، افزود: پیگیری مستمر رئیس‌جمهوری و وزیر نفت به‌صورت هفتگی از موضوع گازهای مشعل، هم دلگرم‌کننده است و هم مسئولیت سنگینی را متوجه شرکت ملی نفت ایران می‌کند.

وی ادامه داد: امسال در حوزه جمع‌آوری گازهای مشعل شاهد چند اتفاق مثبت بودیم؛ به‌طوری که طرح‌های اجراشده تاکنون روزانه حدود ۱۴۵ میلیون فوت مکعب گاز همراه را جمع‌آوری کرده‌اند و با ورود تدریجی واحدها به مدار، مقدار گازهای مشعل در حال کاهش است.

مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران با اشاره به افتتاح طرح جمع‌آوری گاز دهلران با حضور رئیس‌جمهوری گفت: این طرح روزانه ۸۲ میلیون فوت‌مکعب گازهای همراه منطقه را جمع‌آوری و به واحد ان‌جی‌ال ۳۱۰۰ منتقل می‌کند.

افزایش تولید و بهره‌وری صنعت نفت

مقیسه یادآور شد: واحد ان‌جی‌ال ۳۱۰۰ که مرداد با ظرفیت روزانه ۲۴۰ میلیون فوت مکعب و دریافت ۸۰ میلیون فوت مکعب افتتاح شد، اکنون خوراک دریافتی آن به روزانه ۱۳۰ میلیون فوت مکعب افزایش یافته است.

وی با اشاره به حجم گازهای مشعل و همراه کشور تصریح کرد: در حال حاضر روزانه حدود ۵۰ میلیون مترمکعب گاز مشعل و همراه داریم که برای کاهش آن، طرح‌های مرتبط با بیدبلند، مارون و برخی پروژه‌های واگذارشده در دستور کار قرار گرفته و تا اواسط سال آینده به نتیجه می‌رسد.

مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران با بیان اینکه ابتدای دی ۱۲ قرارداد با دوره اجرای حدود ۱۵ ماه امضا شد که روزانه ۳۰۰ میلیون فوت مکعب گاز جمع‌آوری می‌کند و سالانه حدود ۶۰۰ میلیون دلار برای کشور درآمدزایی خواهد داشت، افزود: همچنین تا پایان امسال شش قرارداد دیگر به امضا می‌رسد که سالانه حدود ۶۵ میلیون دلار عایدی برای کشور ایجاد می‌کند.

پایان بلاتکلیفی تمام گازهای مشعل تا پایان سال

مقیسه مجموع قراردادهایی را که در شش‌ماهه دوم امسال امضا شده یا می‌شود را معادل جمع‌آوری روزانه حدود ۳۷۰ میلیون فوت مکعب گاز دانست و بیان کرد: افزون بر این، پروژه ان‌جی‌ال خارک با سرمایه‌گذاری مشترک صنایع پتروشیمی تعیین تکلیف شده و عملیات اجرایی آن به‌زودی آغاز می‌شود.

وی تأکید کرد: بر اساس تکالیف تعیین‌شده از سوی رئیس‌جمهوری و وزیر نفت، هدف‌گذاری شرکت ملی نفت ایران این است که تا پایان امسال هیچ گاز مشعل بلاتکلیفی در کشور وجود نداشته باشد و حداکثر طی ۱۵ ماه آینده بخش قابل توجهی از این گازها جمع‌آوری شود.

مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران گفت: با قراردادهایی که در دی‌ امضا شده و قراردادهایی که در آینده نزدیک امضا می‌شود، ۴۴ مشعل گازی کشور خاموش می‌شود که نقش مهمی در کاهش آلایندگی و افزایش بهره‌وری اقتصادی خواهد داشت.

گسترش مشارکت بخش خصوصی

مقیسه با اشاره به برنامه‌های شرکت در حوزه سرمایه‌گذاری بالادست، افزود: تا پایان امسال سه قرارداد در زمینه توسعه میدان‌های گازی کشور با صنایع انرژی، برق و هلدینگ‌های انرژی امضا می‌شود که همگی در قالب قراردادهای بالادستی نفت و گاز ایران هستند. افزون بر این، امضای سه قرارداد دیگر نیز در همین چارچوب در دستور کار قرار دارد.

وی با بیان اینکه در کنار این اقدام‌ها، شرکت ملی نفت ایران یک تغییر رویکرد اساسی را دنبال کرده که بر اساس آن، تنها به قراردادهای بزرگ بالادستی که تنها از سوی هلدینگ‌های بزرگ انرژی قابل اجرا هستند، اکتفا نمی‌شود، تصریح کرد: در رویکرد جدید، تلاش شده است شرکت‌های متوسط و کوچک نیز وارد زنجیره ارزش بالادست نفت و گاز شوند و به همین منظور، توسعه قراردادهای مشارکت عمومی ـ خصوصی در دستور کار قرار گرفته است.

مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران ادامه داد: در همین راستا، شش قرارداد مشارکت عمومی ـ خصوصی در حوزه بالادست نفت و گاز در رویدادی که به‌تازگی برگزار شد، امضا شد که با اجرای آنها روزانه حدود ۴۹۰ هزار بشکه به ظرفیت فرآورش نفت خام کشور افزوده می‌شود.

افزایش ناوگان حفاری و ظرفیت فرآورش نفت

مقیسه با اشاره به اینکه قراردادهایی با بخش خصوصی و غیردولتی امضا شده که بر اساس آن‌ها، ۲۰ دکل حفاری به ناوگان حفاری کشور افزوده می‌شود، بیان کرد: همچنین در حوزه دکل‌های دریایی، توافق برای تأمین ۱۰ دستگاه دکل صورت گرفته است که چهار دستگاه از آن‌ها در قالب قراردادهای مشارکت خصوصی در حال پیگیری است.

وی گفت: تا پایان امسال همچنین برنامه‌ریزی شده است قراردادهایی برای تأمین پنج دستگاه حفاری دیگر و ایجاد روزانه حدود ۱۵۰ هزار بشکه ظرفیت جدید فرآورش نفت خام امضا شود که نقش مهمی در افزایش توان تولید و توسعه بالادست صنعت نفت خواهد داشت.