نفتی ها /فائزه پناهی؛ حذف معافیتهای مالیاتی مناطق ویژه اقتصادی را نمیتوان صرفاً یک اصلاح مالیاتی یا تصمیم بودجهای کوتاهمدت دانست؛ این اقدام در عمل به معنای برهمزدن یک قرارداد نانوشته میان دولت و سرمایهگذار است؛چرا که سرمایهگذاری در مناطق ویژه، بهویژه در صنایع سرمایهبری مانند پتروشیمی، بر پایه محاسبات بلندمدت، نرخ بازگشت مشخص و فرض ثبات قوانین انجام میشود و وقتی یکی از ستونهای اصلی این محاسبات، یعنی معافیت مالیاتی، بهصورت ناگهانی حذف میشود، کل مدل اقتصادی پروژه فرو میریزد؛ حتی اگر تولید همچنان ادامه داشته باشد.
در همین راستا، صانعی، معاون راهبری تولید و زنجیره تأمین هلدینگ خلیج فارس، با اشاره به سرمایهگذاریهای انجامشده در این مناطق اظهار داشت: شرکتهای پتروشیمی با محاسبات اقتصادی دقیق و بر اساس قوانین ثابت مناطق ویژه، میلیاردها تومان در این مناطق سرمایهگذاری کرده بودند؛ و افزود: زمانی که ناگهان معافیتهای مالیاتی حذف شد، اساس محاسبات اقتصادی این شرکتها به هم خورد؛ در حالی که استقرار در مناطق ویژه از ابتدا بر مبنای مزیتهای مشخص و تعریفشده صورت گرفته بود.
از سویی دیگر سرمایهگذار در مناطق ویژه با هزینههای بالای زیرساخت اختصاصی، لجستیک بندری، تأمین انرژی پایدار، استانداردهای سختگیرانه زیستمحیطی و الزامات صادراتی مواجه است؛ معافیت مالیاتی قرار بود نقش متعادلکننده این هزینهها را ایفا کند، نه یک امتیاز اضافی و حالا حذف این ابزار، بدون پیشبینی جایگزین مشخص، عملاً مناطق ویژه را از مزیت رقابتی تهی کرده و آنها را به واحدهایی با هزینه بالا و جذابیت پایین تبدیل میکند.
از منظر کلانتر، حذف معافیتهای مالیاتی مناطق ویژه میتواند به تضعیف زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی منجر شود و درست جایی که این مناطق قرار بود سکوی صادرات، تکمیل زنجیره و جذب فناوری باشند؛ حالا با افزایش ناگهانی هزینه تمامشده، توان رقابت در بازارهای منطقهای و جهانی کاهش مییابد؛ در بازاری که رقبای ایران از مشوقهای پایدار مالیاتی، انرژی ارزان و سیاستهای حمایتی بلندمدت بهره میبرند، تصمیمات مقطعی داخلی میتواند سهم بازار را بهسرعت فرسایش دهد.
در نهایت، مسأله اصلی فقط مالیات نیست؛ بلکه مسأله ثبات در تصمیمگیری است؛ کمااینکه اگر هدف، افزایش درآمدهای دولت یا اصلاح نظام مالیاتی باشد، این مسیر باید تدریجی، قابل پیشبینی و همراه با ابزارهای جبرانی طراحی شود؛ در غیر این صورت، هزینه پنهان این تصمیم کاهش سرمایهگذاری، افت تولید و از دست رفتن فرصتهای صادراتی خواهد بود؛ هزینهای که در بلندمدت، بهمراتب سنگینتر از درآمد حاصل از حذف معافیتها خواهد بود.
مخاطبین عزیز پایگاه خبری–تحلیلی نفتیها؛ شما میتوانید از طریق پست الکترونیک naftiha.ir@gmail.com و دایرکت پیج اینستاگرام نفتیها به آدرس @NaftihaNews برای ارائه نقطه نظرات، پیشنهادها، انتقادها و سایر پیامهای خود با ما در ارتباط باشید.
