فارس در عطش سوخت/ وعده‌ها جاری، خطوط انتقال همچنان روی کاغذ!

نفتی ها /فائزه پناهی، در شرایطی که تأمین سوخت، یکی از ارکان اصلی امنیت اقتصادی و زیرساختی هر منطقه محسوب می‌شود، استان فارس با وجود وسعت جغرافیایی و جمعیتی بالا، همچنان درگیر وابستگی شدید به استان‌های همجوار برای تأمین بخش عمده سوخت مورد نیاز خود است. این وابستگی، نه‌تنها پرهزینه و آسیب‌زاست، بلکه تبعاتی فراتر از بُعد اقتصادی به همراه دارد که از سوانح جاده‌ای گرفته تا قاچاق سوخت و فشار مضاعف بر شبکه حمل‌ونقل جاده‌ای را شامل می‌شود.

مدیرعامل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی فارس اخیراً  هم در گفت‌وگویی، ابعاد عینی و نگران‌کننده این مسئله را تشریح نمود؛ به گفته اسدالله طاهری حسین‌خانی، مصرف روزانه بنزین در استان تقریباً ۸.۵ میلیون لیتر و مصرف گازوئیل ۷.۵ میلیون لیتر است؛ عددی که در کنار نفت کوره، سوخت هوایی و گاز مایع، تصویری سنگین از بار انرژی بر دوش این استان ترسیم می‌کند. این در حالی است که پالایشگاه شیراز تنها حدود ۲۰ درصد از بنزین مورد نیاز را تأمین می‌کند؛ معادل ۱.۸ میلیون لیتر در روز. پیش‌بینی‌ها نیز حاکی از آن است که در سال ۱۴۰۴ مصرف بنزین در فارس از مرز روزانه ۱۰ میلیون لیتر عبور خواهد کرد، که با این روند، ظرفیت تولید فعلی حتی پاسخگوی ۲۰ درصد نیاز هم نخواهد بود.

طبق اظهارات طاهری حسین‌خانی، نزدیک به ۹۰ درصد سوخت مصرفی استان از استان‌های دیگر وارد می‌شود. بنزین مورد نیاز، عمدتاً از پالایشگاه بندرعباس با مسافتی بالغ بر ۶۰۰ کیلومتر تأمین می‌گردد، در حالی که برای نواحی مختلف فارس، از جمله کازرون، کوه‌چنار، مصیری و نورآباد، ناچار به استفاده از پایانه بوشهر و گاهی انبار ماهشهر هستند. همچنین برای مناطق شرقی نظیر جهرم، فسا، داراب، زرین‌دشت و خفر، از انبارهای نفت در سیرجان، رفسنجان یا کرمان استفاده می‌شود. سوخت مورد نیاز بخش‌های مرکزی و شمالی استان نیز توسط انبار نفت شیراز، شامل ذخایر پالایشگاه‌های شیراز و بندرعباس، تأمین می‌شود.

اما این مدل تأمین سوخت در قرن بیست‌ویکم، بیش از آنکه نشانگر یک ساختار منطقی و پایدار باشد، شبیه به دوختن وصله بر روی وصله‌ای دیگر است. ساختاری که نه‌تنها ناکارآمد است، بلکه هزینه‌ای سرسام‌آور دارد. بنا بر اعلام رسمی، ماهانه حدود ۳۰۰ میلیارد تومان بابت کرایه نفتکش‌ها برای حمل سوخت پرداخت می‌شود؛ رقمی که در مقیاس سالانه به حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد و قطعاً با افزایش نرخ کرایه‌ها در سال ۱۴۰۴، بالاتر هم خواهد رفت.

با وجود همه این واقعیت‌ها، وعده احداث خط لوله انتقال سوخت از بندرعباس به شیراز که از سال ۱۴۰۰ در دستو�