هفته محیط‌زیست؛ فرصتی برای دیدن آثار توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

نفتی ها / محسن طرزطلب، معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) به‌مناسبت آغاز هفته محیط زیست، یادداشتی را برای خبرگزاری تسنیم ارسال کرده است که متن آن بدین شرح است: "هفته محیط‌زیست یادآور مسئولیت مشترک ما در قبال زمین و آیندگان است. در شرایطی که تغییرات اقلیمی، آلودگی هوا و محدودیت منابع طبیعی به یکی از مهم‌ترین چالش‌های جهانی و ملی تبدیل شده‌اند، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارها برای حرکت به سوی توسعه پایدار، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است.

در ایران نیز خوشبختانه توجه به این حوزه در سال‌های اخیر شتاب گرفته است. احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر شامل خورشیدی، بادی، زیست‌توده، زباله‌سوز و سایر فناوری‌های نوین، نه‌تنها به تنوع‌بخشی سبد انرژی کشور کمک می‌کند، بلکه آثار زیست‌محیطی ارزشمندی نیز به همراه دارد. کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی، صرفه‌جویی در مصرف آب در مقایسه با نیروگاه‌های حرارتی و کاهش آلودگی هوا از جمله مهم‌ترین دستاوردهای توسعه این نیروگاه‌ها به شمار می‌رود.

سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) در سال‌های اخیر با هدف تسهیل سرمایه‌گذاری، توسعه زیرساخت‌ها و افزایش سهم انرژی‌های پاک در شبکه برق کشور، اقدامات گسترده‌ای را در دستور کار قرار داده است. تسریع در فرآیند صدور مجوزها، طراحی سازوکارهای حمایتی برای سرمایه‌گذاران، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در مقیاس‌های مختلف به‌ویژه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و پشت‌بامی، و همچنین گسترش نیروگاه‌های بادی در مناطق مستعد کشور از جمله این اقدامات است.

همزمان، توجه ویژه‌ای به ارزیابی و مدیریت ملاحظات زیست‌محیطی در فرآیند مکان‌یابی و احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر شده است تا توسعه این منابع پاک در هماهنگی کامل با حفاظت از زیست‌بوم‌های طبیعی و تنوع زیستی انجام شود. بهره‌گیری از ظرفیت اراضی کم‌بازده، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در مجاورت صنایع و شهرک‌ها و حرکت به سوی استفاده از فناوری‌های نوین از جمله رویکردهای مورد توجه در این زمینه است.

با اقدامات انجام‌شده و شتاب گرفتن روند توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، شاهد کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی و کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن (CO۲) خواهیم بود. در حال حاضر ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور به ۵۲۰۰ مگاوات رسیده است که نسبت به ابتدای دولت چهاردهم رشد چهاربرابری را نشان می‌دهد.

شایان ذکر است که روند توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر حتی در شرایط دشوار جنگ نیز لحظه‌ای متوقف نشد و در این مدت ظرفیت تولید از ۴۲۰۰ مگاوات در ابتدای جنگ به ۵۲۰۰ مگاوات افزایش یافت. با ظرفیت ایجادشده، اکنون برق مورد نیاز حدود ۳.۲ میلیون خانوار از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین می‌شود.

بهره‌برداری از این نیروگاه‌ها سالانه منجر به صرفه‌جویی حدود ۲.۵ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی و کاهش انتشار ۴.۹۳ میلیون تن دی‌اکسیدکربن در کشور خواهد شد. همچنین این نیروگاه‌ها در حفظ منابع آبی نقش قابل توجهی دارند؛ به‌گونه‌ای که سالانه حدود ۱۷.۲۶ میلیون مترمکعب در مصرف آب صرفه‌جویی می‌شود.

در افق پیش رو، ساتبا برنامه‌های گسترده‌ای برای افزایش ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های تجدیدپذیر در کشور دارد؛ به‌طوری که هدف‌گذاری شده است ظرفیت این نیروگاه‌ها تا تابستان به ۷ هزار مگاوات و تا پاییز به ۱۱ هزار مگاوات برسد. توسعه مزارع بزرگ خورشیدی و بادی، تقویت مشارکت بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی، گسترش نیروگاه‌های خورشیدی خانگی و کشاورزی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین ذخیره‌سازی انرژی از مهم‌ترین محورهای برنامه‌های آینده در این حوزه به شمار می‌رود.

بی‌تردید تحقق این اهداف نیازمند هم‌افزایی همه دستگاه‌ها، مشارکت فعال بخش خصوصی و همراهی مردم است. توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تنها یک انتخاب فناورانه نیست؛ بلکه گامی اساسی در مسیر حفاظت از محیط‌زیست، ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و تضمین آینده‌ای پایدار برای نسل‌های آینده محسوب می‌شود.

هفته محیط‌زیست فرصتی ارزشمند است تا بار دیگر بر عزم ملی برای حفاظت از طبیعت و حرکت به سوی اقتصادی کم‌کربن تأکید کنیم. امید است با تداوم این مسیر، سهم انرژی‌های پاک در سبد انرژی کشور به‌طور مستمر افزایش یابد و ایران عزیز نیز نقش مؤثرتری در حفاظت از محیط‌زیست جهانی ایفا کند."/تسنیم