زمستان بدون قطعی گاز، در گرو مدیریت مصرف و آمادگی

نفتی ها /با نزدیک شدن به فصل سرما و تشدید ناترازی گاز، کارشناسان معتقدند مدیریت زمستان امسال نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه و آمادگی برای شرایط بحرانی است؛ از دیپلماسی سطح بالا برای افزایش واردات گاز تا تأمین سوخت جایگزین و مدیریت مصرف در بخش خانگی و صنایع.

محمد رجبعلی‌زاده، کارشناس انرژی، با اشاره به دو دسته اقدامات پیش از وقوع بحران و پس از آن گفت: «مهم‌ترین اقدام پیش از بحران، پیگیری سطح بالای واردات گاز از ترکمنستان است؛ به شکلی که رئیس‌جمهور با آقای قربانقلی بردی‌محمداف، رهبر عالی ترکمنستان، وارد مذاکره و دیپلماسی شود و این موضوع را به جد پیگیری کند.» وی با بیان اینکه آمادگی در سطح استان‌های در معرض بحران از دیگر ضرورت‌های پیش از وقوع بحران است، اظهار کرد: «باید سوخت جایگزین برای نیروگاه‌ها حتماً تأمین شود تا در صورت بروز بحران، از طریق سوخت جایگزین تولید برق نیروگاه‌ها تأمین شود و مردم هم بتوانند از تجهیزات گرمایش برقی استفاده کنند.»

مدیریت مصرف و تأمین سوخت جایگزین؛ ضرورت پیش و پس از بحران

این کارشناس انرژی با تأکید بر اینکه طرح‌های مدیریت مصرف، از جمله طرح های کارور و پویش‌های فرهنگی که مردم را به سمت صرفه‌جویی سوق می‌دهد، باید جدی‌تر گرفته شود، افزود: «موضوع محدودیت‌ها و مدیریت مصرف در صنایع نیز باید با توجه به پیش‌بینی‌های آب و هوایی و پیش‌بینی مصرف روزهای آینده به خوبی مدیریت شود تا در روزهای اوج مصرف، کشور با کمترین تنش مواجه شود.» وی در تشریح اقدامات پس از وقوع بحران گفت: «اگر ناچار شدیم گاز بخش خانگی را قطع کنیم، باید اقدامات لازم از پیش انجام شده باشد تا بتوانیم کپسول‌های ال‌پی‌جی را برای پخت‌وپز و نفت سفید و چراغ‌های نفتی را برای گرمایش محیطی مردم تخصیص دهیم تا در روز بحران با غافلگیری مواجه نشویم.»

سهم ۸۰ درصدی بخش خانگی از مصرف زمستانی و تنش گازی در سه استان

رجبعلی‌زاده با اشاره به اینکه گاهاً در اوج زمستان بخش خانگی سهمی حدود ۸۰ درصدی از کل مصرف دارد، تصریح کرد: «اگر بتوانیم کاهش حدود ۱۰ تا ۲۰ درصدی در این حوزه داشته باشیم، می‌توانیم زمستان را به خوبی مدیریت کنیم و از این زمستان گذر کنیم.» وی با بیان اینکه امسال سه استان مازندران، خراسان شمالی و گلستان به‌طور جدی دچار تنش گازی هستند، اظهار کرد: «سه استان تهران، البرز و سمنان می‌توانند با کاهش مصرفشان در جهت کاهش محدودیت های دیگر استان‌ها کمک کنند. به طور مثال استان تهران که در اوج مصرف روزانه‌اش حدود ۱۲۵ میلیون متر مکعب در روز است، می‌تواند با کاهش ۱۰ درصدی، تنش گازی یکی از این سه استان را رفع کند و این نشان می‌دهد مدیریت مصرف در استان‌های با مصرف بالا تا چه اندازه می‌تواند راهگشا باشد.»

طرح کارور؛ تبدیل صرفه‌جویی به منفعت اقتصادی

وی طرح شرکت‌های کارور را در این زمینه بسیار کمک‌کننده دانست و گفت: «این طرح به ویژه برای اولین بار انگیزه مالی را در صرفه‌جویی قرار داده و مدل‌های قبلی که صرفاً مجموعه‌ای از پیام‌های شعاری و درخواستی از سوی مسئولان برای صرفه‌جویی بود را به یک منفعت اقتصادی تبدیل می‌کند و با تغییر تجهیزات می‌تواند یک صرفه‌جویی پایدار را رقم بزند.» این کارشناس انرژی اما با تأکید بر اینکه باید در نظر داشته باشیم حجم ناترازی روزانه حدود ۱۳۰ میلیون متر مکعب است، خاطرنشان کرد: «این حجم از طریق صِرف شرکت‌های کارور قابل حل نیست و راهکارهای دیگری هم باید اندیشیده شود.»

تأمین مالی؛ مهم‌ترین مانع شرکت‌های کارور

رجبعلی‌زاده مهم‌ترین مانع شرکت‌های کارور در سال جاری را بحث تأمین مالی عنوان کرد و افزود: «امسال این شرکت‌ها در جهت افزایش مقیاس کاری خود و جذب بیشتر مشترکین در حال تلاش هستند و باید بتوانند پاداش صرفه‌جویی مشترکان را تأمین کنند؛ از این جهت صدور گواهی پیشینی خیلی اهمیت دارد و همچنین صدور به‌موقع گواهی عملکردی شرکت‌ها و تسریع فرآیند اندازه‌گیری یا محاسبه صرفه‌جویی این شرکت‌ها اهمیت زیادی دارد تا چرخه مالی و سرمایه شرکت‌ها دچار مشکل نشود و شرکت‌ها بتوانند به تعهدات خود در قبال مشترکان عمل کنند.» وی با بیان اینکه حدود ۱۰۰ شرکتی که تا الان مجوز گرفته‌اند برای این کار کافی و مناسب هستند، تصریح کرد: «باید بر روی همین شرکت‌های موجود تمرکز شود، به‌ویژه حدود چهار پنج شرکت که به صورت پلتفرمی فعال هستند و برخی شرکت‌ها که در زمینه تغییر تجهیزات فعال هستند و به مرور کار را پیش می‌برند؛ باید حمایت شوند تا در طول زمان این کار رونق بگیرد و به مقیاس خوب و بزرگی برسد و زمینه جذب سرمایه‌گذاری بیشتر در این حوزه فراهم شود.»

گواهی صرفه‌جویی؛ بیمه تولید در برابر قطعی گاز

رجبعلی‌زاده در تشریح سازوکار گواهی صرفه‌جویی گفت: «صرفه‌جویی که شرکت‌های کارور گاز رقم می‌زنند و شرکت ملی گاز آن را احصا و شناسایی می‌کند، به ازای آن گواهی صرفه‌جویی گاز صادر می‌شود و شرکت‌ها می‌توانند آن را در بورس انرژی بفروشند؛ خریدار این گواهی تولیدکنندگانی هستند که حاضرند گاز را به قیمتی که در بورس انرژی تعریف می‌شود بخرند.» وی افزود: «این گواهی معادل گاز قطع نشو است و شرکت‌ها را از قطعی گاز بیمه می‌کند و منجر به تداوم تولید می‌شود و از این جهت می‌تواند به رشد تولید و رشد اقتصادی کشور کمک کند.» بر اساس این توضیحات، عبور از زمستان بدون قطعی گاز تنها به یک اقدام محدود نمی‌شود؛ بلکه به ترکیبی از اقدامات مانند پیگیری واردات گاز، تأمین سوخت جایگزین، مدیریت مصرف در بخش خانگی و صنایع، تقویت طرح‌های کارور و در نهایت استفاده از ظرفیت گواهی صرفه‌جویی نیاز دارد تا هم گاز خانه‌ها بخش خانگی وصل بماند و هم تولید کشور در روزهای اوج مصرف متوقف نشود./تسنیم