ظرفیت خالی ۱۰ میلیون مکعبی CNG؛ چرا کارت سوخت یکروزه کلید حل مشکل سوخت شد؟

نفتی ها /کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران اعلام کرد: سه نرخ برای بنزین وجود داشته که شامل ۱۵۰۰ تومان، ۳۰۰۰ تومان و ۵۰۰۰ تومان است. در این میان، نرخ اول و دوم هیچ‌گونه تغییری نکرده و سهمیه‌های سوخت با کاربری‌های مختلف، بدون هیچ تغییری به قوت خود باقی می‌مانند.

به گفته مدیرعامل شرکت ملی پخش، تنها نرخ سوم بنزین که عمده فروش آن از طریق کارت جایگاه‌ها انجام می‌شود، مشمول تغییر شده و از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافته است.

سهمیه‌ها و نرخ‌های اول و دوم بدون تغییر می‌مانند

ویس‌کرمی در تشریح وضعیت سهمیه‌ها تأکید کرد: سهمیه اول خودروهای شخصی ۱۵۰۰ تومانی (۶۰ لیتر) و سهمیه نرخ دوم ۳۰۰۰ تومانی (۵۰ لیتر) بدون تغییر باقی می‌مانند. برای موتورسیکلت‌ها نیز سهمیه ۱۵۰۰ تومانی ۲۵ لیتر و سهمیه نرخ دوم ۲۰ لیتر است که در این ارقام نیز تغییری ایجاد نخواهد شد.

هدف‌گذاری برای استفاده حداکثری از کارت سوخت شخصی

وی در خصوص سیاست‌های اعمال شده برای استفاده از کارت سوخت شخصی گفت: برای کارت‌های جایگاه محدودیتی اعمال نمی‌کنیم؛ اما یکی از اهداف اصلی این تغییر قیمت، اجرای مصوبه هیئت وزیران در تاریخ ۲/۹/۱۴۰۴ با هدف استفاده حداکثری از کارت سوخت شخصی و کاهش استفاده از کارت جایگاه است.

او یادآور شد: پیش از اصلاحات ۲۲ آذرماه ۱۴۰۴، حدود ۴۳ درصد مردم از کارت جایگاه استفاده می‌کردند که این میزان با اقدامات انجام شده به ۲۶ درصد رسید.

پوشش ۸۵ درصدی نیاز بنزینی مردم با سهمیه‌های اول و دوم

ویس‌کرمی با بیان اینکه کارت جایگاه همچنان برای موارد اضطراری وجود دارد، تصریح کرد: حدود ۸۵ درصد نیاز سوختی مردم با سهمیه‌های اول و دوم (کارت شخصی) برطرف می‌شود و تنها ۱۵ درصد نیاز به استفاده از کارت جایگاه دارند.

وی افزود: برخی خودروهای خارجی یا کسانی که بیش از یک خودرو دارند، سهمیه نرخ سوم را در کارت هوشمند خود دارند؛ بنابراین این دسته از هموطنان نیز می‌توانند به جای استفاده از کارت جایگاه، از سهمیه کارت شخصی خود با نرخ جدید (۱۰ هزار تومان) استفاده کنند.

صدور یک‌روزه کارت هوشمند سوخت با افزایش ظرفیت تولید

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، با اشاره به تمهیدات لازم برای متقاضیان فاقد کارت سوخت اعلام کرد: تغییرات گسترده‌ای در روند تولید کارت ایجاد شده و حجم تولید را بالا برده‌ایم؛ به‌طوری‌که هم‌اکنون امکان صدور کارت هوشمند سوخت در مدت یک روز فراهم شده است. متقاضیان طبق روال گذشته می‌توانند با مراجعه به دفاتر پلیس ۱۰+ ثبت‌نام خود را انجام دهند تا پس از طی فرآیند تولید، کارت سوخت از طریق پست تحویل داده شود.

راه‌اندازی سامانه ثبت‌نام اینترنتی و ۲ روش تحویل کارت

وی افزود: علاوه بر مراجعه حضوری، سامانه اینترنتی به نشانی fcs.niopdc.ir (سامانه درخواست کارت هوشمند سوخت) نیز راه‌اندازی شده است. متقاضیان با مراجعه به این سامانه و وارد کردن اطلاعات برگ سبز خودرو، می‌توانند نحوه دریافت کارت خود را به‌صورت «پستی» یا «حضوری» انتخاب کنند. در صورت انتخاب گزینه پستی، کارت تولید و از طریق شرکت پست ارسال می‌شود.

تجهیز ۲۰۴ ناحیه عملیاتی برای تحویل فوری و حضوری کارت سوخت

مدیرعامل شرکت ملی پخش تصریح کرد: در روش تحویل حضوری، ۲۰۴ ناحیه عملیاتی در ۲۴۰ شهرستان به دستگاه‌های صدور کارت هوشمند سوخت تجهیز شده‌اند. سامانه بر اساس محل سکونت و ظرفیت روزانه، نزدیک‌ترین ناحیه عملیاتی را تعیین و یک کد رهگیری صادر می‌کند. متقاضی می‌تواند روز بعد با دردست داشتن کد رهگیری به آن ناحیه مراجعه کرده و همان‌جا کارت خود را تحویل بگیرد، زیرا دفاتر پلیس ۱۰+ تجهیزات فنی صدور آنی را ندارند.

وی همچنین تأکید کرد: هزینه صدور کارت سوخت المثنی ۱۰۰ هزار تومان است که در هر دو روش ثبت‌نام حضوری و اینترنتی، همین مبلغ دریافت می‌شود.

شکاف ۱۰ میلیون لیتری تولید و مصرف بنزین در ۵ ماهه اول سال

ویس‌کرمی در ادامه با تشریح تراز تولید و مصرف سوخت گفت: در ۵ ماهه نخست سال ۱۴۰۵، با کسری روزانه ۱۰ میلیون لیتر مواجه بوده‌ایم؛ به‌طوری‌که میانگین تولید روزانه ۱۲۲ میلیون لیتر و میانگین مصرف بنزین به ۱۳۲ میلیون لیتر در روز رسید.

جهش توزیع بنزین به ۱۴۵ میلیون لیتر در شهریورماه

وی با اشاره به اوج‌گیری مصرف در روزهای پایانی تابستان اظهار کرد: در مردادماه میانگین توزیع بنزین ۱۳۸ میلیون لیتر در روز بود، اما در نیمه نخست شهریورماه میانگین توزیع بنزین به ۱۴۵ میلیون لیتر در روز رسید. این در حالی است که با حداکثر توان، تولید بنزین در نیمه اول شهریور به ۱۳۵ میلیون لیتر در روز افزایش یافت؛ اما به دلیل هم‌زمانی با پیک مسافرت‌های تابستانی، همچنان فاصله قابل‌توجهی میان تولید و توزیع وجود دارد.

استراتژی‌های غیرقیمتی برای مهار ناترازی بنزین

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، با تأکید بر اینکه دولت به‌صورت مستمر در حال برنامه‌ریزی برای کاهش ناترازی سوخت است، راهکارهای غیرقیمتی را اولویت اصلی مدیریت مصرف دانست. وی با اشاره به ظرفیت‌های ناوگان حمل‌ونقل و سوخت‌رسانی کشور، استفاده بهینه از جایگاه‌های گاز طبیعی فشرده (CNG) را یکی از بازوهای اصلی برای کاهش وابستگی به بنزین عنوان کرد.

ظرفیت مغفول‌مانده CNG؛ خوش‌بینی بازگشت به قله مصرف

ویس‌کرمی در تشریح وضعیت زیرساختی گفت: هم‌اکنون در سراسر کشور ۲۵۰۰ جایگاه CNG فعال وجود دارد که ظرفیت عرضه روزانه ۴۰ میلیون مترمکعب گاز را دارند. وی با اشاره به وجود ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار دستگاه خودروی دوگانه‌سوز در کشور، روند مصرف را نگران‌کننده دانست و افزود: «مصرف CNG در سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۰ روزانه بین ۲۳ تا ۲۴ میلیون مترمکعب بود، اما این رقم اکنون به ۱۴ میلیون مترمکعب رسیده که به معنای کاهش ۱۰ میلیون مترمکعبی نسبت به پیک مصرف در سال ۱۴۰۰ است.»

صرفه اقتصادی جایگزینی سوخت/ ۴۵۳ تومان در برابر ۱۰ هزار تومان

مدیرعامل شرکت ملی پخش با بیان اینکه هر مترمکعب CNG عملاً معادل یک لیتر بنزین عمل می‌کند، تصریح کرد: لازم است شرایطی فراهم شود که مالکان خودروهای دوگانه‌سوز به استفاده از این سوخت ترغیب شوند. وی تأکید کرد: «برای مالکان خودروهای دوگانه‌سوز، استفاده از بنزین نرخ سوم (۱۰ هزار تومان) صرفه اقتصادی ندارد؛ در حالی که می‌توانند از سوخت CNG با نرخ بسیار مقرون‌به‌صرفه ۴۵۳ تومان به ازای هر مترمکعب استفاده کنند.»

وی در پایان با مقایسه زیرساخت‌ها خاطرنشان کرد: اگرچه در مجموع ۵۲۰۰ جایگاه بنزین در کشور فعال است، اما زیرساخت‌های CNG از ابتدای دهه ۱۳۸۰ توسعه یافته و ظرفیت کنونی این ۲۵۰۰ جایگاه به‌مراتب بیش از میزان مصرف فعلی (۱۴ میلیون مترمکعب) است؛ بنابراین امکان افزایش جهشی بهره‌برداری از این ظرفیت برای مهار ناترازی بنزین کاملاً مهیاست.

تنوع‌سازی سبد سوخت با ورود رسمی LPG به شبکه حمل‌ونقل

ویس‌کرمی، با اشاره به تکالیف قانونی مجلس شورای اسلامی اعلام کرد: تنوع‌سازی سبد سوخت کشور به طور جدی در دستور کار قرار گرفته و علاوه بر CNG، ورود LPG (گاز مایع) نیز با انجام برنامه‌ریزی‌های اولیه و تدوین استانداردهای لازم کلید خورده است. در همین راستا، فراخوان‌های عمومی برای احداث جایگاه‌های LPG و همچنین استانداردسازی تبدیل خودروها منتشر شده که با استقبال و ثبت‌نام متقاضیان احداث جایگاه مواجه شده است.

تفاوت‌های ساختاری CNG و LPG

وی در تشریح تفاوت‌های این دو سوخت توضیح داد: CNG گاز طبیعی فشرده است، در حالی که LPG همان سوخت مایعی است که در سیلندرها استفاده می‌شود و به عنوان یک فرآورده پالایشگاهی شناخته می‌شود که کشور از ظرفیت بالایی در تولید آن برخوردار است.

مازاد تولید روزانه ۴۰۰۰ تن LPG در پالایشگاه‌های کشور

مدیرعامل شرکت ملی پخش با اشاره به حجم بالای تولید این فرآورده تصریح کرد: روزانه ۷۰۰۰ تن LPG در ۱۰ پالایشگاه کشور تولید می‌شود که از این مقدار، ۴۰۰۰ تن مازاد بر نیاز مصرف داخلی است. این میزان تولید صرفاً مربوط به بخش پالایش نفت است و پالایشگاه‌های گازی نیز به نوبه خود LPG تولید می‌کنند؛ بنابراین دسترسی به این سوخت کاملاً فراهم است و می‌توان با ایجاد زیرساخت‌های مناسب از آن بهره‌برداری کرد.

توسعه ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی در جایگاه‌های سوخت

ویس‌کرمی همچنین با اشاره به برنامه‌های برقی‌سازی ناوگان حمل‌ونقل گفت: توسعه ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی در جایگاه‌های عرضه سوخت با سرعت در حال پیگیری است. بر اساس مصوبه شورای اقتصاد، تاکنون بالغ بر ۲۲۰ متقاضی برای نصب و راه‌اندازی ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی در جایگاه‌های عرضه سوخت اعلام آمادگی کرده‌اند.

وی در خصوص زمان‌بندی این طرح خاطرنشان کرد: برنامه‌ریزی شده است که تا پایان شهریورماه، حدود ۱۰۰ ایستگاه شارژ راه‌اندازی شود تا به سرعت فرآیند برقی‌سازی در جایگاه‌های عرضه سوخت درون‌شهری و برون‌شهری گسترش یابد؛ این یکی از برنامه‌های کلیدی است که با جدیت دنبال می‌شود.

ارزیابی عملکرد سیاست‌های اصلاحی؛ کاهش ۶ درصدی مصرف در سال ۱۴۰۴

این مقام مسئول با اشاره به تجربه اصلاحات قیمتی در آذرماه سال گذشته به عنوان الگویی برای مدیریت مصرف، تصریح کرد: تا پیش از تاریخ ۲۲ آذرماه ۱۴۰۴، میانگین مصرف روزانه بنزین کشور ۱۳۱ میلیون لیتر بود؛ این در حالی است که پس از اعمال سیاست‌های مدیریتی از ۲۲ آذرماه تا پایان سال ۱۴۰۴، میانگین مصرف به ۱۲۴ میلیون لیتر رسید که نشان‌دهنده تحقق کاهش ۶ درصدی در مصرف بنزین است.

پیش‌بینی صرفه‌جویی ۹۰ میلیون لیتری با نرخ‌گذاری جدید

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی با تأکید بر اثربخشی تغییر نرخ سوم سوخت در شرایط فعلی ناترازی، افزود: بر اساس پیش‌بینی‌ها، اجرای روش فعلی منجر به کاهش حداقل ۳ میلیون لیتر در روز از مصرف بنزین خواهد شد.

وی خاطرنشان کرد: این کاهش روزانه در مقیاس ماهانه به معنای صرفه‌جویی ۹۰ میلیون لیتری در مصرف بنزین است. این راهکار در کنار استراتژی هم‌زمان برای افزایش استفاده از سوخت CNG، می‌تواند به عنوان ابزاری مؤثر در مدیریت شرایط سختِ ناترازی سوخت عمل کرده و توازن در زنجیره توزیع را بهبود بخشد.

مقابله با بحران ناوگان فرسوده؛ استراتژی دولت برای کاهش هدررفت بنزین

ویس‌کرمی در پاسخ به پرسشی پیرامون چالش خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده در شبکه حمل‌ونقل کشور تصریح کرد: وجود آمارهای اعلام‌شده مبنی بر وجود ۱۳ میلیون خودروی فرسوده و ۱۱ میلیون موتورسیکلت فرسوده، نشان‌دهنده سهم قابل‌توجه این ناوگان در میزان هدررفت بنزین در کشور است. وی تأکید کرد که مدیریت این بحران، از جمله اولویت‌های جدی دولت برای مهار مصرف سوخت است.

خروج ۷۰۰ هزار دستگاه خودرو از چرخه؛ جهشی در روند از رده خارج کردن

مدیرعامل شرکت ملی پخش با اشاره به اهتمام ویژه دولت در این حوزه گفت: در طول سه سال گذشته، بیش از ۷۰۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده از رده خارج شده‌اند که این رقم در مقایسه با عملکرد سال‌های پیشین، نشان‌دهنده یک جهش و تغییر مسیر مثبت است. وی افزود: «اگر عملکرد سه سال اخیر را با سال‌های قبل مقایسه کنیم، شاهد رشد چشمگیری هستیم؛ در حالی که در سال‌های گذشته ارقام بسیار پایین بود و حتی در یکی از سال‌ها تنها ۳۲۰ هزار دستگاه از رده خارج شده بود.»

هدف‌گذاری سالانه برای خروج ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو از رده

ویس‌کرمی با اذعان به اینکه شرایط برای متولیان امر جهت اجرای این طرح کاملاً مساعد نیست، اما اقدامات صورت‌گرفته بسیار مطلوب بوده است، تصریح کرد: دولت با جدیت به دنبال افزایش این روند است تا به هدف‌گذاری تعیین‌شده یعنی خروج سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو از رده خارج دست یابد.

وی با تأکید بر پیوند میان مدیریت ناوگان و امنیت انرژی گفت: تحقق هدف‌گذاری سالانه برای از رده خارج کردن خودروهای فرسوده، می‌تواند کمک بسیار شایانی به کاهش سطح مصرف بنزین در کشور نماید؛ لذا امیدواریم متولیان امر با پیگیری مستمر، این ظرفیت را به طور مستدام محقق کنند.

فاصله معنادار خودروهای تولید داخل با استانداردهای جهانی مصرف سوخت

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، با تأکید بر لزوم استانداردسازی خودروهای داخلی تصریح کرد: مصرف بنزین در خودروهای تولید داخل با استانداردهای جهانی فاصله بسیار زیادی دارد و این مصرف بالا صرفاً محدود به خودروهای فرسوده نیست؛ بلکه خودروهای صفرکیلومتر و نو نیز به دلیل عدم تطابق با استانداردهای بهینه، متأسفانه مصرف بسیار بالایی دارند و بر ناترازی بنزین دامن می‌زنند که این حوزه نیازمند بازنگری اساسی و کار جدی است.

تولید کارخانه‌ای وانت‌های دوگانه‌سوز با تأمین مالی از محل صرفه‌جویی

وی با اشاره به مسئولیت‌های مجموعه وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی در تنوع‌سازی سبد سوخت گفت: علاوه بر فرآیند تبدیل کارگاهی، بحث تولید کارخانه‌ای خودروهای دوگانه‌سوز نیز در دستور کار قرار گرفته است. در همین راستا، قراردادهایی با چند شرکت خودروساز برای تولید وانت‌های دوگانه‌سوز منعقد شده تا هزینه تولید این خودروها از محل صرفه‌جویی ناشی از عدم مصرف بنزین تأمین و پرداخت شود.

طرح گازسوزسازی رایگان ناوگان اینترنتی (اسنپ و تپسی)

ویس‌کرمی با اشاره به اینکه سهمیه‌های فعلی بنزین پاسخگوی پیمایش خودروهای فعال در سامانه‌های مسافربری اینترنتی (نظیر اسنپ و تپسی) نیست، اظهار کرد: شرایط لازم برای تبدیل این ناوگان به دوگانه‌سوز CNG و LPG فراهم شده است. وی افزود: «طرح تبدیل به CNG برای خودروهای عمومی و مسافربرهای اینترنتی به‌صورت کاملاً رایگان در حال انجام است و در استان‌هایی مانند کرمان و سیستان و بلوچستان که کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها جمع‌آوری شده، هدف‌گذاری کرده‌ایم تا بین ۴ تا ۵ هزار دستگاه سواری و تاکسی اینترنتی را در اولویت تبدیل رایگان قرار دهیم.»

ظرفیت شبکه تبدیل؛ ۹ شرکت مجری و ضرورت تسویه مطالبات ۳.۵ همتی

مدیرعامل شرکت ملی پخش در تشریح سازوکار ثبت‌نام رایگان گفت: متقاضیان می‌توانند به‌صورت اینترنتی ثبت‌نام کرده و سامانه بر اساس ظرفیت، کارگاه مربوطه را تعیین می‌کند. وی افزود: «شبکه اجرایی با همکاری ۹ شرکت مجری و کارگاه‌های دارای استاندارد در سراسر کشور فعال است و فرآیند فیزیکی تبدیل خودرو معمولاً در مدت یک روز و بسیار سریع انجام می‌شود.»

وی در خصوص زمان انتظار متقاضیان توضیح داد: به دلیل تعداد بالای ثبت‌نام‌ها، تشکیل نوبت طبیعی است؛ از سوی دیگر، پیگیر تسویه مطالبات ۳.۵ هزار میلیارد تومانی (۳.۵ همت) شرکت‌های تبدیل‌کننده از محل اعتبارات صرفه‌جویی سوخت هستیم تا با پرداخت این رقم در آینده نزدیک، سرعت پذیرش و تبدیل ناوگان به‌مراتب افزایش یابد. با این حال، متقاضیان استان‌هایی که سهمیه نرخ سوم به کارت شخصی آن‌ها واریز شده و کارت اضطراری ندارند، در اولویت تسریع قرار دارند.

عدم تغییر در نرخ‌ها و سهمیه‌های اول و دوم

ویس‌کرمی در پایان با تأکید مجدد به عموم شهروندان خاطرنشان کرد: این اصلاح قیمت به هیچ عنوان شامل نرخ اول (۱۵۰۰ تومان) و نرخ دوم (۳۰۰۰ تومان) نبوده و سهمیه‌های ماهانه بدون کوچک‌ترین کاهشی تخصیص می‌یابند. بیش از ۸۵ درصد دارندگان خودرو می‌توانند تمام نیاز سوخت خود را از طریق کارت شخصی و با نرخ‌های یارانه‌ای تأمین کنند؛ لذا درخواست ما از مردم این است که برای سهولت در سوخت‌گیری و عدم مواجهه با محدودیت‌های احتمالی، استفاده از کارت اضطراری جایگاه را به حداقل رسانده و صرفاً از کارت هوشمند سوخت شخصی خود بهره ببرند./تسنیم