نفتی ها /فائزه پناهی؛ با شعلهور شدن تنش نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل، جهان فقط وارد یک درگیری منطقهای نشده، بلکه عملاً به فاز تازهای از مدیریت اضطراری انرژی پا گذاشته است؛ جایی که دولتها قبل از رسیدن بحران به اوج، ترمز مصرف را کشیدهاند؛ آنچه در این اینفوگرافیک دیده میشود، فقط چند سیاست پراکنده نیست، بلکه نقشهای از یک واکنش جهانی هماهنگ است؛ از شرق آسیا تا اروپا، کشورها بیسروصدا اما جدی، به سمت محدودسازی مصرف انرژی حرکت کردهاند.
آنچه در این تصویر بهوضوح مشخص است این است که دولتها طیفی از اقدامات را بهکار گرفتهاند؛ از محدود کردن استفاده از سیستمهای سرمایشی و کاهش مصرف برق گرفته تا اعمال محدودیت در سفرهای دولتی، گسترش دورکاری برای کاهش مصرف سوخت، و حتی محدودیتهای آموزشی و تعطیلی مدارس؛ این اقدامات، در نگاه اول شاید صرفهجویانه و موقتی بهنظر برسند، اما در واقع نشانه یک نگرانی عمیقتر هستند: ترس از اختلال در جریان پایدار انرژی در سطح جهانی.
اما ریشه این نگرانی به موقعیت ژئوپلیتیکی ایران بازمیگردد؛ کشوری که در قلب یکی از حیاتیترین شریانهای انرژی جهان یعنی خلیج فارس قرار دارد و هرگونه تنش یا درگیری در این منطقه، حتی اگر به اختلال مستقیم در صادرات نفت منجر نشود، میتواند با ایجاد شوک روانی در بازارها، قیمت نفت را بهسرعت افزایش دهد، هزینه حملونقل جهانی را بالا ببرد و زنجیره تأمین کالاها را دچار اختلال کند و همین تهدید بالقوه کافی بوده تا کشورهایی که هیچ نقش مستقیمی در جنگ ندارند از کرهجنوبی و بنگلادش گرفته تا اسپانیا و استرالیا نیز وارد فاز پیشگیرانه شوند.
افزون بر این نکته مهمی که این اینفوگرافیک بهخوبی آشکار میکند، این است که جهان هنوز وارد بحران رسمی کمبود انرژی نشده، اما رفتار دولتها نشان میدهد که سناریوی بدبینانه کاملاً جدی گرفته شده است؛ کشورهایی مانند هند و پاکستان بهطور همزمان روی محدودیت حملونقل و کنترل مصرف تمرکز کردهاند، کشورهای جنوب شرق آسیا فشار مضاعفی بر مدیریت برق و سوخت وارد کردهاند و در اروپا نیز تمرکز اصلی بر کاهش تقاضای انرژی قرار گرفته است. این یعنی یک درک مشترک در حال شکلگیری است: عرضه انرژی ممکن است بهزودی از تعادل خارج شود.
در نهایت، آنچه امروز در حال رخ دادن است، فراتر از یک واکنش کوتاهمدت به یک درگیری نظامی است. جهان بهنوعی وارد جنگ خاموش انرژی شده؛ جنگی که نه با سلاح و در میدان نبرد، بلکه با سیاستهای محدودکننده، خاموش کردن چراغها و کاهش مصرف آغاز میشود و اگر این روند ادامه پیدا کند، پیامدهای آن تنها به بازار انرژی محدود نخواهد ماند، بلکه میتواند ساختار اقتصادی و الگوی مصرف در بسیاری از کشورها را برای مدت طولانی تغییر دهد.
مخاطبین عزیز پایگاه خبری–تحلیلی نفتیها؛ شما میتوانید از طریق پست الکترونیک naftiha.ir@gmail.com و دایرکت پیج اینستاگرام نفتیها به آدرس @NaftihaNews برای ارائه نقطه نظرات، پیشنهادها، انتقادها و سایر پیامهای خود با ما در ارتباط باشید.
