عربستان سعودی از نیمه دوم سال ۲۰۲۷ نفت خام خود را در مخازن زیرزمینی سنگاپور ذخیره میکند؛ اقدامی که با هدف تقویت امنیت عرضه و تثبیت حضور آرامکو در بازار انرژی آسیا انجام میشود.
نفتی ها /فائزه پناهی؛ بر اساس گزارش رویترز در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶، عربستان سعودی برای ذخیره نفت خام خود در تأسیسات زیرزمینی «ژورونگ» سنگاپور به توافق اولیه رسیده است؛ مجموعهای که در عمق حدود ۱۵۰ متری زمین قرار دارد و ظرفیت کلی ذخیرهسازی آن نزدیک به ۹ میلیون بشکه هیدروکربن مایع است. قرار است ذخیرهسازی نفت عربستان از نیمه دوم سال ۲۰۲۷ آغاز شود، هرچند حجم دقیق نفتی که به این مخازن اختصاص خواهد یافت، هنوز اعلام نشده است.
این توافق در جریان هفته بینالمللی انرژی سنگاپور اعلام شد و آرامکو، سازمان تنظیم بازار انرژی سنگاپور و شرکت JTC در چارچوب آن تفاهمنامهای امضا کردند، مذاکرات برای نهاییکردن جزئیات تجاری همچنان ادامه دارد؛ بنابراین، آنچه تاکنون مشخص شده، چارچوب همکاری و زمان هدفگذاریشده برای آغاز ذخیرهسازی است، نه حجم قطعی محمولهها یا میزان سرمایهگذاری نهایی.
اما نکته مهم این است؛ انتخاب سنگاپور تصادفی نیست، این کشور یکی از قطبهای اصلی تجارت، پالایش و توزیع نفت در آسیاست و موقعیت آن، دسترسی به مشتریان جنوب شرق آسیا و دیگر بازارهای منطقه را تسهیل میکند، ذخیرهسازی نفت در چنین مرکزی میتواند به آرامکو انعطاف بیشتری در مدیریت عرضه و زمانبندی تحویل محمولهها بدهد؛ بهویژه در بازاری که تغییر تقاضا، هزینه حملونقل و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی میتواند معادلات تجارت را بهسرعت تغییر دهد.
نکته مهم بعدی این است که ذخیرهسازی در نزدیکی بازار مصرف، لزوماً به معنای افزایش تولید یا صادرات نیست؛ مزیت آن در مدیریت زمان و دسترسی است؛ شرکتی که نفت را در یک مرکز تجاری منطقهای نگهداری میکند، میتواند در شرایط مناسب، عرضه به مشتریان را با انعطاف بیشتری تنظیم کند. با این حال، میزان اثرگذاری توافق جدید عربستان به حجم ذخیره اختصاصیافته، شرایط برداشت و فروش نفت و مفاد قرارداد نهایی بستگی دارد؛ جزئیاتی که هنوز منتشر نشدهاند.
آرامکو پیش از این نیز از ظرفیتهای ذخیرهسازی در بازارهای آسیایی استفاده کرده بود، این شرکت در اوکیناوای ژاپن ظرفیت ذخیرهسازی حدود ۸.۲ میلیون بشکه نفت خام دارد و در سال ۲۰۲۳ نیز توافقی پنجساله برای ذخیره ۵.۳ میلیون بشکه نفت در تأسیسات بندر اولسان کرهجنوبی امضا کرد؛ در این الگوها، کشورهای میزبان در شرایط کمبود غیرمنتظره امکان دسترسی اولویتدار به نفت ذخیرهشده را دارند و آرامکو نیز میتواند از این زیرساختها برای پشتیبانی از عرضه به مشتریان آسیایی بهره ببرد؛ البته شرایط دقیق توافق جدید سنگاپور هنوز روشن نشده است.
این تحولات در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکنند که امنیت عرضه انرژی بار دیگر به یکی از دغدغههای اصلی اقتصادهای آسیایی تبدیل شده است؛ وابستگی بخش بزرگی از این کشورها به واردات نفت، آنها را در برابر اختلال در مسیرهای دریایی، تنشهای ژئوپلیتیکی و نوسان بازار آسیبپذیر میکند. به همین دلیل، ذخیرهسازی راهبردی و توسعه زیرساختهای دسترسی به نفت، در کنار تنوعبخشی به منابع واردات، جایگاه مهمتری در برنامهریزی انرژی منطقه پیدا کرده است.
برای عربستان نیز این همکاری بخشی از رقابت بلندمدت بر سر حفظ جایگاه در بازار آسیاست؛ بازاری که در آن، تأمینکنندگان تنها با قیمت و حجم عرضه رقابت نمیکنند، بلکه قابلیت اطمینان، انعطاف در تحویل و نزدیکی به مراکز مصرف نیز اهمیت دارد. ذخیرهسازی در سنگاپور میتواند حضور تجاری آرامکو را در این منطقه تقویت کند، اما بهتنهایی تضمینی برای افزایش سهم بازار یا کاهش اثر اختلالات عرضه نیست.
توافق ریاض و سنگاپور در نهایت یک پیام روشن برای بازار نفت دارد: در رقابت انرژی، داشتن منابع فراوان تنها بخشی از مزیت است؛ کنترل مسیر دسترسی به مشتری و برخورداری از زیرساختهای ذخیرهسازی نیز میتواند به ابزار قدرت تجاری تبدیل شود، با این حال، تا زمان اعلام حجم ذخیره عربستان و نهاییشدن شرایط همکاری، نمیتوان ظرفیت ۹ میلیون بشکهای ژورونگ را بهعنوان حجم نفتی که آرامکو در اختیار خواهد داشت، در نظر گرفت.
مخاطبین عزیز پایگاه خبری–تحلیلی نفتیها؛ شما میتوانید از طریق پست الکترونیک naftiha.ir@gmail.com و دایرکت پیج اینستاگرام نفتیها به آدرس @NaftihaNews برای ارائه نقطه نظرات، پیشنهادها، انتقادها و سایر پیامهای خود با ما در ارتباط باشید.