صدور نخستین گواهی صرفه‌جویی ۵ میلیون مترمکعبی گاز طبیعی، گام عملیاتی مهمی در مسیر تجاری‌سازی صرفه‌جویی انرژی و توسعه بازار بهینه‌سازی گاز در قالب قرارداد با شرکت کارور است.

نفتی ها /به نقل از وزارت نفت، شرکت ملی گاز ایران پارسال با امضای ۲۲ قرارداد با شرکت‌های کارور، مسیر تازه‌ای را برای مشارکت بخش خصوصی در حوزه بهینه‌سازی مصرف انرژی آغاز کرد. هدف‌گذاری این طرح، دستیابی به کاهش ۲۵ تا ۳۵ درصدی مصرف انرژی در بخش‌های هدف از طریق اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی، نوسازی تجهیزات و اصلاح الگوی مصرف است. در همین زمینه سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، از برآورد صرفه‌جویی سالانه ۹۸۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی با اجرای پروژه شرکت‌های کارور خبر داده است و سعید پاک‌سرشت، مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران، به پیش‌بینی صرفه‌جویی حدود یک‌میلیارد مترمکعب گاز در سال ۱۴۰۵ از محل اجرای این طرح اشاره کرده است.

در این الگو، وزارت نفت شرکت‌های کارور را به‌عنوان بازیگران تخصصی این حوزه، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های فنی، فناوری‌های نو و سازوکارهای انگیزشی و همچنین جابه‌جایی مصرف از بخش‌های غیرمولد و با تعرفه پایین به بخش‌های صنعتی با ارزش افزوده بالا برای نقش آفرینی در کاهش شدت مصرف انرژی، ارتقای بهره‌وری و آزادسازی منابع ارزشمند گاز طبیعی برای بخش‌های مولد اقتصادی به میدان آورده است. دامنه فعالیت این شرکت‌ها طیف وسیعی از بخش‌های خانگی، تجاری، اداری، کشاورزی، گلخانه‌ای، مرغداری‌ها، نانوایی‌ها، واحدهای آجرپزی و صنایع را در بر می‌گیرد.

بدین ترتیب، با مدیریت و راهبری وزارت نفت و شرکت ملی گاز ایران، شرکت‌های غیردولتی برای نخستین‌ بار در چهارچوب طرح کارور، با هدف کاهش اتلاف انرژی و ارتقای بهره‌وری در زنجیره مصرف، مجموعه‌ای از اقدام‌های فنی، اجرایی و فرهنگی را در استان‌های مختلف کشور دنبال می‌کنند.

براساس اعلام محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت، صدور این گواهی گامی مهم در مسیر تجاری‌سازی صرفه‌جویی انرژی و توسعه بازار بهینه‌سازی گاز است؛ بازاری که می‌تواند با ایجاد مشوق‌های اقتصادی، زمینه حضور و سرمایه‌گذاری بیشتر بخش خصوصی در پروژه‌های بهینه‌سازی مصرف گاز را فراهم کند.

این اقدام، با توجه به کاهش ناترازی و هدایت گاز به صنایع مولد ارزآور، برای بخش خصوصی به‌ دلیل ایجاد بازار سرمایه‌گذاری شفاف و سودآور در بورس انرژی و برای مردم نیز از جهت نوسازی تجهیزات، کاهش هزینه قبوض و بهبود کیفیت هوا سودآور است.

در این الگو که کاهش مصرف گاز، با گواهی صرفه‌جویی انرژی همراه می‌شود، شرکت‌های کارور به‌ازای هر مترمکعب گاز کاهش‌یافته، این گواهی‌ها را دریافت می‌کنند و امکان عرضه آن‌ها هم در بورس انرژی به صنایع بزرگ وجود دارد. اختلاف قیمت تعرفه گاز خانگی با ارزش گاز صرفه‌جویی‌شده در بورس، انگیزه اصلی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در پروژه‌های کاهش مصرف را ایجاد می‌کند و درواقع چرخه اقتصادی شفاف و قابل اعتمادی برای بهینه‌سازی مصرف شکل خواهد گرفت.

افزون‌براین، در مأموریت شرکت‌های کارور با تحلیل داده‌های مصرف گذشته و پیش‌بینی نیاز آینده، اقدام‌های مدیریتی و فنی هم‌زمان شامل زمان‌بندی هوشمند استفاده از تجهیزات، آموزش مشترکان برای کاهش مصرف و ایجاد مشوق‌های اقتصادی برای تغییر رفتار مصرف‌کننده تعریف شده است تا شرکت‌های کارور از این طریق افزون‌بر تحقق کاهش مصرف، در مسیر فرهنگ صرفه‌جویی و مدیریت بهینه انرژی در جامعه حرکت کنند.

براساس این قراردادها، دو الگوی همکاری تعریف شده است: در الگوی نخست، شرکت کارور به‌عنوان خرده‌فروش گاز مسئولیت توزیع و مدیریت مصرف را در محدوده‌ای مشخص به عهده دارد. در الگوی دوم، شرکت‌ها فقط بر بهینه‌سازی مصرف تمرکز دارند و درآمد خود را از محل گواهی‌های صرفه‌جویی تأمین می‌کنند.

هم‌زمان با این قراردادها، تأکید شرکت ملی گاز ایران بر پایش مستمر عملکرد و راستی‌آزمایی مقدار صرفه‌جویی است و درواقع اندازه‌گیری دقیق کاهش مصرف، ثبت داده‌ها در سامانه‌های هوشمند و اتصال نتایج به بورس انرژی از الزام‌هایی است که برای اجرای این طرح در نظر گرفته شده است. افزون‌براین، کارورهای انرژی با ارائه گزارش‌های تحلیلی، تحلیل روند مصرف و پیش‌بینی نیاز آینده، امکان مدیریت هوشمند و بهینه منابع را فراهم می‌کنند.

این رویکرد مبتنی بر داده، افزون‌بر تسهیل تصمیم‌گیری سیاست‌گذار، زمینه تعمیم الگوی کارورها به سایر بخش‌های پرمصرف انرژی کشور را نیز مهیا می‌سازد؛ الگویی که می‌تواند در میان‌مدت به یکی از ابزارهای اصلی مدیریت پایدار انرژی کشور تبدیل شود و فرهنگ بهینه‌سازی مصرف و صرفه‌جویی را در سطح ملی نهادینه کند.

در سطحی مهم‌تر، مطابق اعلام وزیر نفت، با صدور این گواهی، صرفه‌جویی گاز طبیعی از اقدامی صرفاً مدیریتی برای کاهش مصرف، به فرصتی اقتصادی و قابل ارزش‌گذاری و مبادله تبدیل می‌شود و می‌تواند انگیزه بخش خصوصی را برای اجرای طرح‌های بهینه‌سازی افزایش دهد./مهر