اگر قرار بود قدرت نفتی را فقط با میزان تولید بسنجیم، دریای شمال باید سالها پیش از نقشه انرژی جهان حذف میشد، تولید این منطقه بیش از ۷۰ درصد نسبت به اوج خود افت کرده، میدانهایش پیر شدهاند اما عجیب اینجاست که هنوز قیمت بخش بزرگی از از نفت جهان با نام "برنت" گره خورده است.
نفتی ها /فائزه پناهی؛ سالهاست هر جا صحبت از صنعت نفت میشود، اولین سؤال این است: "چقدر تولید میکنید؟" اما دریای شمال پاسخ دیگری به جهان داده است؛ قدرت، همیشه از دل تولید بیرون نمیآید؛ امروز از میدان اصلی برنت، نفت چندانی باقی نمانده؛ حتی برای نخستین بار، بارگیری نفت خام میدان برنت در یک ماه به صفر رسیده است اما با این حال، نام برنت همچنان روی بیش از ۶۰ درصد معاملات نفت جهان سایه انداخته است. چرا؟ چون اروپا سالها پیش فهمید ارزش واقعی، فقط زیر زمین نیست؛ در بازار، فناوری، استاندارد و اعتماد هم هست.
اروپاییها از میدانهای پیر، دانشگاه فناوری ساختند، سکوهای قدیمی را هوشمند کردند، حفاری را دقیقتر کردند، خدمات فنی صادر کردند و حتی همان زیرساختهای نفتی را به سکوی توسعه انرژی بادی تبدیل کردند. آنها از کاهش تولید، یک فرصت اقتصادی ساختند؛ نه یک بحران.
این همان جایی است که باید به آن توجه کرد؛زیرا ما هنوز موفقیت را با تعداد بشکههای تولیدی میسنجیم، در حالی که جهان به سمت خلق ارزش از هر بشکه حرکت کرده است که اگر روزی تولید کاهش یابد اما فناوری، بازار و مرجع قیمتگذاری در اختیار باشد، چرا که نفوذ از بین نمیرود؛ فقط شکل آن تغییر میکند.
بزرگترین درس دریای شمال این نیست که چگونه نفت استخراج کنیم؛ این است که چگونه بعد از پیر شدن میدانها هم ثروت و نفوذ خود را حفظ کنیم. شاید سؤال اصلی برای صنعت نفت ایران دیگر این نباشد که «چقدر تولید میکنیم؟» بلکه این باشد که اگر تولید کمتر شد، چه چیزی برای فروش خواهیم داشت؟ این همان پرسشی است که آینده صنعت نفت را تعیین میکند، نه فقط آمار تولید.