آزادسازی ذخایر استراتژیک طی جنگ ایران شوک نفتی را خنثی کرد اما تخلیه این ذخایر بازار را بی‌دفاع کرده است.

نفتی ها / جهان با سهولت قابل‌توجهی بیش از یک میلیارد بشکه کاهش عرضه نفت از زمان آغاز جنگ ایران را جذب کرده است، اما با دور ماندن از صلح پایدار و تخلیه ذخایر استراتژیک، همچنان با خطر قریب‌الوقوع جهش‌های آتی قیمت مواجه است.

مسدود کردن تنگه هرمز توسط تهران در پاسخ به حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۲۸ فوریه، ترس از یک بحران انرژی فاجعه‌بار را برانگیخت. این درگیری چهار ماهه، بزرگترین اختلال انرژی در تاریخ را ایجاد کرد و در بدترین شرایط، کاهش عرضه به ۱۴ میلیون بشکه در روز رسید. با این حال، نگرانی‌ها مبنی بر کمبود سوخت در آسیا و اروپا محقق نشد و قیمت نفت برنت اکنون پایین‌تر از زمان آغاز درگیری است.

فراتر از کاهش وابستگی اقتصادها به نفت، سه عامل خاص از بدترین سناریو جلوگیری کردند: عربستان و امارات مسیرهای صادراتی جایگزین یافتند، آسیا به رهبری چین خرید خود را کاهش داد، و کشورها حدود ۱ میلیارد بشکه از ذخایر استراتژیک خود را آزاد کردند.

چین که در آغاز جنگ نزدیک به ۱.۴ میلیارد بشکه نفت ذخیره داشت، با پذیرش سریع خودروهای برقی و انعطاف‌پذیری در تولید پتروشیمی، فشار تقاضا را کاهش داد. طرح آژانس بین‌المللی انرژی برای آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه ذخیره و تکرارهای مکرر دونالد ترامپ مبنی بر قریب‌الوقوع بودن پایان جنگ، به معامله‌گران اطمینان داد که این وضعیت پایدار نخواهد بود و از شرط‌بندی روی افزایش قیمت‌ها جلوگیری کرد.

با امضای توافق اولیه صلح در ماه گذشته، بازار به این نتیجه رسیده که این توافق واقعی است و شرایط به حالت عادی بازمی‌گردد.

خطر جهش قیمت‌ها به دلیل تخلیه ذخایر

با این حال، واقعیت چیز دیگری است. حتی با از سرگیری تولید توسط کشورهای خلیج فارس، تعمیر کامل زیرساخت‌های آسیب‌دیده سال‌ها طول خواهد کشید و داده‌های ترافیک نفتکش‌ها در تنگه هرمز همچنان بدبینانه است. پیشرفت به سمت توافق نهایی نیز کند بوده و سؤالات کلیدی مانند برنامه هسته‌ای ایران حل‌نشده باقی مانده‌اند.

اقتصاد جهانی این شوک را با تخلیه ذخایر با سرعتی بی‌سابقه پشت سر گذاشت و دقیقاً همان ضربه‌گیرهایی را از بین برد که برای محافظت در برابر بحران‌ها طراحی شده بودند. کارشناسان هشدار می‌دهند که این موضوع قیمت‌های آتی را مستعد جهش‌های ناگهانی می‌کند.

پر کردن مجدد ذخایر نفت اکنون بسیار گران‌تر شده است. پیش از درگیری، قیمت نفت برای سال‌های ۲۰۲۷-۲۰۲۸ حدود ۶۳ تا ۶۴ دلار پیش‌بینی می‌شد که اکنون به ۶۵ تا ۷۵ دلار افزایش یافته است. با قیمت‌های فعلی، جایگزینی ذخایر تخلیه‌شده احتمالاً بیش از ۷۰ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت.

تا زمانی که این بازسازی انجام نشود، جهان در محیطی پرنوسان و بدون شبکه ایمنی در حال فعالیت است و کارشناسان هشدار می‌دهند که بازارها ممکن است خطر اختلالات بیشتر در جریان نفت از طریق تنگه هرمز را دست‌کم گرفته باشند./تسنیم