خزر؛ ثروتی که برای همسایگان نفت شد اما برای ایران فقط وعده ماند
کد خبر: 316202
تاریخ: 1405/4/8 08:06
سالهاست که دریای خزر برای کشورهای همسایه به یکی از مهمترین منابع درآمدهای نفتی تبدیل شده است. قزاقستان، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و حتی روسیه، هر یک متناسب با ظرفیت خود، توانستهاند میادین دریایی خزر را توسعه داده و به تولید برسانند.
نفتی ها /آذر جزایری؛ سالهاست که دریای خزر برای کشورهای همسایه به یکی از مهمترین منابع درآمدهای نفتی تبدیل شده است. قزاقستان، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و حتی روسیه، هر یک متناسب با ظرفیت خود، توانستهاند میادین دریایی خزر را توسعه داده و به تولید برسانند. اما ایران، با وجود دههها سخن گفتن از ظرفیتهای عظیم خزر، هنوز در نقطه آغاز متوقف مانده است.
امروز بیش از ۱.۷ تا ۲ میلیون بشکه نفت در روز از میادین دریایی خزر تولید میشود. سهم قزاقستان به تنهایی حدود ۱ تا ۱.۲ میلیون بشکه در روز است و جمهوری آذربایجان نیز روزانه حدود ۵۵۰ تا ۶۰۰ هزار بشکه نفت از میادین دریایی خود تولید میکند. ترکمنستان و روسیه نیز هرچند در مقیاسی کوچکتر، از این ظرفیت اقتصادی بهرهمند هستند.
اما سهم ایران از این بازار بزرگ چیست؟ صفر.
ایران با در اختیار داشتن حدود ۱۳ درصد از بستر دریای خزر، تاکنون حتی یک میدان نفتی دریایی را به مرحله تولید تجاری نرسانده است. سکوی نیمهشناور «امیرکبیر» که زمانی نماد ورود ایران به حفاری آبهای عمیق معرفی میشد، سالهاست نتوانسته به تولید پایدار منجر شود و میدان «سردار جنگل» نیز همچنان در مرحلهای قرار دارد که بیش از آنکه نماد تولید باشد، نماد فرصتهای از دسترفته است.
البته بخشی از این عقبماندگی به واقعیتهای فنی بازمیگردد؛ عمق آب در بخش جنوبی خزر بسیار بیشتر از مناطق شمالی است و توسعه میادین نیازمند فناوریهای پیچیده و سرمایهگذاریهای سنگین است. تحریمها نیز دسترسی ایران به فناوریهای پیشرفته حفاری آبهای عمیق را محدود کردهاند.
با این حال، نمیتوان همه مسئولیت را به عوامل خارجی نسبت داد. طی دو دهه گذشته، پروژههای خزر بارها میان وعدههای بزرگ و تغییر اولویتهای مدیریتی جابهجا شدهاند. در حالی که کشورهای همسایه با مشارکت شرکتهای بینالمللی و برنامهریزی مستمر، تولید خود را افزایش دادهاند، پروژههای ایران بارها متوقف یا کند شدهاند.
این واقعیت، یک سؤال مهم را پیش روی سیاستگذاران قرار میدهد: آیا دریای خزر اساساً از اولویت توسعه صنعت نفت ایران خارج شده است یا ضعف در تصمیمگیری و سرمایهگذاری باعث شده یکی از مهمترین ظرفیتهای انرژی کشور بلااستفاده بماند؟
اگر روند کنونی ادامه یابد، فاصله ایران با سایر کشورهای ساحلی نهتنها جبران نخواهد شد، بلکه با توسعه فازهای جدید میادین در قزاقستان و جمهوری آذربایجان، این شکاف بیش از گذشته افزایش خواهد یافت.
اکنون زمان آن رسیده است که به جای تکرار وعدهها، برنامهای شفاف درباره آینده میادین دریای خزر ارائه شود؛ زیرا در حالی که همسایگان سالهاست از این ثروت ملی درآمد کسب میکنند، سهم ایران همچنان تنها «اکتشاف» و «انتظار» بوده است.
مخاطبین عزیز پایگاه خبری–تحلیلی نفتیها؛ شما میتوانید از طریق پست الکترونیک naftiha.ir@gmail.com و دایرکت پیج اینستاگرام نفتیها به آدرس @NaftihaNews برای ارائه نقطه نظرات، پیشنهادها، انتقادها و سایر پیامهای خود با ما در ارتباط باشید.
| لینک مطلب: | http://naftiha.ir/News/316202.html |