نکته اما نحوه‌ پوشش این خبر بود؛ در واقع با آغاز به کار این کریدورها ما با یک شوک جدید ترانزیتی مواجه نیستیم، بلکه با فعال‌سازی رسمی یک ظرفیت قدیمی اما کم‌استفاده طرف هستیم، این مسیرها سال‌ها در قالب توافقات حمل‌ونقل ایران و پاکستان وجود داشته‌اند، اما اکنون دامنه اجرایی آن‌ها گسترده‌تر و رسمی‌تر شده است و نکته مهم اینجاست که ارزش این تصمیم نه در حجم عظیم جابه‌جایی، بلکه در افزایش گزینه‌های در دسترس برای تجارت خارجی ایران تعریف می‌شود.

 

مهمتر این که در شرایط تحریمی فعلی، مهم‌ترین کارکرد این ۶ کریدور تنوع‌بخشی به مسیرهای تأمین و کاهش ریسک گلوگاه‌های دریایی است؛ به زبان ساده، اقتصاد ایران به‌جای اتکا به چند مسیر محدود و پرریسک، می‌تواند بخشی از جریان کالا را از مسیرهای زمینی جایگزین مدیریت کند؛ حتی اگر این سهم در مقیاس کل تجارت، محدود باشد و ویژگی کلیدی این کریدورها، ایجاد مسیرهای موازی است. یعنی اگر یک مسیر به دلایل امنیتی، لجستیکی یا گمرکی دچار اختلال شود، جریان کالا از مسیر دیگر قابل ادامه است و این همان چیزی است که در ادبیات حمل‌ونقل بین‌المللی به آن افزایش تاب‌آوری شبکه تأمین گفته می‌شود؛ قابلیتی که در شرایط فشار خارجی، اهمیت آن از حجم جابه‌جایی هم مهم‌تر است.

 

البته باید واقع‌بین بود؛ این مسیرها به‌دلیل محدودیت زیرساخت، شرایط جغرافیایی و هزینه بالاتر حمل جاده‌ای، نمی‌توانند جایگزین مسیرهای دریایی یا نقش اصلی تجارت منطقه‌ای شوند؛ اما در نقش مکمل، به‌ویژه برای کالاهای خاص و مسیرهای اضطراری، می‌توانند اثرگذاری قابل توجهی داشته باشند.

 

نهایتا این که این ۶ کریدور، نه یک تحول ناگهانی، بلکه یک ابزار کارراه‌انداز لجستیکی هستند؛ مسیری که سال‌ها وجود داشته اما حالا وارد فاز عملیاتی جدی‌تری شده و در شرایط تحریمی، می‌تواند به‌عنوان یک لایه پشتیبان برای کاهش فشار بر مسیرهای اصلی تجارت ایران عمل کند.