امروز وزیر آموزش و پرورش از اختصاص ۳۰ همت از منابع پتروشیمیها با عنوان مسئولیت اجتماعی خبر داد؛ موضوع اما اینجاست که هر چند در سطوح جهانی، شرکتهای بزرگ پتروشیمی و انرژی بهطور فزایندهای بخش قابل توجهی از بودجه CSR خود را به حوزه آموزش اختصاص میدهند، اما...
نفتی ها /فائزه پناهی؛ امروز وزیر آموزش و پرورش از اختصاص ۳۰ همت از منابع پتروشیمیها با عنوان مسئولیت اجتماعی خبر داد؛ موضوع اما اینجاست که هر چند در سطوح جهانی، شرکتهای بزرگ پتروشیمی و انرژی بهطور فزایندهای بخش قابل توجهی از بودجه CSR خود را به حوزه آموزش اختصاص میدهند، اما این تخصیص معمولاً در قالب برنامههای استراتژیک، ساختارمند و قابل اندازهگیری تعریف میشود.
بهعنوان مثال، شرکت ExxonMobil در سال ۲۰۲۵ با راهاندازی برنامهای با عنوان Green Innovation Camp، دانشآموزان را وارد فرآیند حل مسئله واقعی کرد؛ در این برنامه، نوجوانان در قالب کارگاههای طراحی تفکر و مهندسی، محصولاتی مانند دستگاه پیرولیز پلاستیک برای تولید سوخت، سیستمهای تصفیه هوا با میکروجلبک و راهکارهای هوشمند کاهش پسماند طراحی و آزمایش کردند؛ این پروژه نه صرفاً آموزشی، بلکه شبیهسازی واقعی از مواجهه نسل آینده با چالشهای انرژی و محیطزیست بود.prestasijunior
در ادامه همین رویکرد، ExxonMobil Foundation در سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ مراکزی با عنوان Teen Engineering & Tech Centers راهاندازی کرد؛ فضاهایی خارج از مدرسه رسمی که نوجوانان با تجهیزات مهندسی واقعی، چاپگرهای سهبعدی، شبیهسازهای انرژی و پروژههای صنعتی کار میکنند. ویژگی متمایز این مراکز، حضور مستقیم مهندسان شرکت بهعنوان مربی داوطلب است؛ مدلی که شکاف بین آموزش رسمی و صنعت را عملاً از بین میبرد.corporate.exxonmobil
نمونه دیگری از این رویکرد، برنامههای CSR شرکت PETRONAS Chemicals Group است که از طریق بنیاد اجتماعی PETRONAS و برنامههایی مانند Powering Knowledge: Back to School برای هزاران دانشآموز در مالزی لوازم مدرسه و امکانات آموزشی فراهم کرده و همچنین برنامههایی برای آگاهیبخشی در زمینه ایمنی شیمیایی (SHOC۴School) و مدیریت پسماند به مدارس ارائه میدهد. این اقدامات که با مشارکت مستقیم معلمان، والدین و جامعه محلی همراه است، نمونهای از نحوه ادغام آموزش با مسئولیت اجتماعی شرکتهای پتروشیمی بزرگ در سطح جهانی است.
Petronas
از سوی دیگر، شرکت Chevron در سال ۲۰۲۵ به جای تمرکز صرف بر تجهیزات، وارد طراحی تجربه آموزشی ترکیبی شد؛ از برنامههای STEM مبتنی بر LEGO Science گرفته تا پروژههای فضایی Higher Orbits و حتی آموزش مشاوران مدارس در حوزه سلامت روان دانشآموزان. این رویکرد نشان میدهد CSR آموزشی در مدلهای جدید، آموزش علمی، مهارت نرم و سلامت روان را بهصورت همزمان میبیند.
mrt
حالا اگر بخواهیم این رویکردها را با وضعیت اعلامشده در داخل مقایسه کنیم، چند نکته مغفول مانده نظرها را جذب میکند ؛ نخست اینکه در استانداردهای جهانی CSR، تخصیص بودجه به آموزش تنها زمانی قابل بررسی و ارزشگذاری است که درصد مشخصی از کل بودجه CSR شرکتها به آن اختصاص یافته باشد و این نسبت بهوضوح گزارش شود؛ برای مثال شرکتهایی در سطح جهانی گزارش میدهند که بخشی از بودجه چند ده میلیون دلاری خود را به توسعه استعدادهای علمی، مهارتهای دهه ۲۰۲۰ و حمایت از آموزشهای فنی اختصاص دادهاند؛ این در حالی است که در اعلام ایران، درصد ۳۰ همت نسبت به کل بودجه CSR صنعت انرژی یا پتروشیمی گزارش نشده است و مشخص نیست این مبلغ چه سهمی از کل کمکهای CSR این حوزه محسوب میشود.
دوم، رویکرد جهانی به CSR آموزشی ماهیت بنیادین و مشارکتی دارد، یعنی شرکتها با نهادهای آموزشی، مراکز غیرانتفاعی و سازمانهای جامعه مدنی وارد شراکت میشوند تا آموزش را از صرف فراهم کردن تجهیزات فیزیکی فراتر برده و به مهارتآموزی، توسعه تفکر انتقادی، و آمادهسازی برای بازار کار آینده تبدیل کنند.
سوم، در برنامههای نمونههای جهانی، CSR آموزشی بهطور مدون و با شاخصهای اثرگذاری و سنجش بلندمدت همراه است؛ بهعنوان مثال، شرکتها گزارش میدهند که چند هزار دانشآموز از آموزشهای مهارتی بهرهمند شدهاند، چه تعداد ساعت آموزش انجام شده و نتایج کار در چه ابعادی بوده است. اینگونه آمارها به مخاطب حرفهای امکان میدهد ارزش سرمایهگذاری در آموزش را نسبت به اهداف راهبردی شرکت و تأثیر اجتماعی سوگیریزداییشده اندازهگیری کند.
نهایتا میتوان گفت اگرچه اقدام وزارت آموزش و پرورش در جهت تجهیز کلاسهای درس با ۳۰ همت میتواند گامی مثبت در عدالت آموزشی تلقی شود، اما جایگاه آن در چارچوب مسئولیت اجتماعی شرکتهای صنعتی زمانی اعتبار حرفهای پیدا میکند که منابع آن شفاف، با نسبتهای قابل مقایسه با استانداردهای جهانی گزارش شود، و برنامهها فراتر از توزیع تجهیزات، به توسعه مهارتها و مشارکت ساختاریافته با ذینفعان آموزشی گره خورده باشد؛ غیاب چنین شفافیت و ساختار در اعلام رسمی، یک نقد جدی در چارچوب تحلیل CSR است و میتواند مسیر توسعه این نوع سرمایهگذاریها در آینده را تحت تأثیر قرار دهد.
مخاطبین عزیز پایگاه خبری–تحلیلی نفتیها؛ شما میتوانید از طریق پست الکترونیک naftiha.ir@gmail.com و دایرکت پیج اینستاگرام نفتیها به آدرس @NaftihaNews برای ارائه نقطه نظرات، پیشنهادها، انتقادها و سایر پیامهای خود با ما در ارتباط باشید.
