سعید توکلی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز، در گفتگویی اختصاصی و تفصیلی با خبرگزاری مهر، وضعیت فعلی ناترازی گاز را تحلیل کرد و گفت: «میزان ناترازی در برخی روزها به ۳۵۰ میلیون متر مکعب میرسد، اما میانگین آن در پیک به ۳۰۰ میلیون متر مکعب میرسد.»
او تأکید کرد که این وضعیت به دلیل ترکیب همزمان مصرف گاز و برق در بخش خانگی و صنعتی است، اما امسال با تغییر تعرفهگذاری و اجرای سیاستهای جدید، روند مصرف تغییر کرده و بازخورد مثبتی داشته است.
توکلی اشاره کرد که با اجرای مدل کارور انرژی، صرفهجویی در بخش خانگی و تجاری امکانپذیر شده و صنایع عمده میتوانند از طریق خرید گواهی صرفهجویی، تولید خود را پایدار نگه دارند.
او تاکید کرد که ۲۷ شرکت کارور در کشور اهلیت شده و گواهیهای یکساله برای عقد قرارداد با گازهای استانی آماده شده است. همچنین، با توجه به افزایش تولید گاز شیرین تا ۸۸۱ میلیون متر مکعب در روز، از ذخایر میادین سراجه و خانگیران نیز استفاده میشود.
در خصوص درخواستهای صنایع برای گاز، توکلی گفت: «امسال تا ۲۰ آذر ماه، صنایع پتروشیمی و فولاد بدون محدودیت گاز دریافت کردند.» او افزود که گاز تحویلی به نیروگاهها نزدیک به ۴.۸ درصد و به صنایع نیز ۳.۳ درصد افزایش داشته است. در مورد مذاکرات واردات گاز، او اعلام کرد که با روسیه در مرحله نهایی مذاکره هستیم و قرارداد ۵۵ سی بی امی در نظر گرفته شده است. اما در مورد ترکمنستان، گفت: «قرارداد سوآپ به ترکیه متوقف شد، اما مذاکرات واردات گاز با ترکمنستان ادامه دارد.»
آنچه ملاحظه شد نکات کلیدی و مهم این مصاحبه تفصیلی است که در ادامه متن این مصاحبه را می خوانید.
جناب آقای توکلی در ابتدا لازم می دانم از وقتی که در اختیار خبرگزاری مهر گذاشتید تشکر کنم و سوالات خود را از ناترازی ها شروع کنم برای سوال اول بفرمایید که میزان ناترازی گاز امسال چقدر است؟
عدد ناترازی مربوط به گاز نیست بلکه به انرژی مربوط میشود. با توجه به اینکه بخش عمدهای از سبد سوخت کشور به گاز اختصاص دارد، انتظار میرود که میزان سوخت مابهالتفاوت مورد نیاز را شرکت گاز تأمین کند. این آرایش مصرف در زمستان، زمانی که مصرف بخش خانگی، تجاری و صنایع به ۴۳۵ میلیون متر مکعب افزایش مییابد، باعث ایجاد ناترازی میشود. میزان ناترازی در برخی از روزهای سال به ۳۵۰ میلیون متر مکعب نیز میرسد، اما معدل آن در پیک همان ۳۰۰ میلیون متر مکعب است.
با توجه به اینکه یک ماه از آغاز زمستان می گذرد، شرکت ملی گاز چه برنامه ای برای جبران ناترازی گاز در حال اجرا دارد؟
با آغاز زمستان، تعدادی از موجهای سرد را پشت سر گذاشتیم و رکوردهایی را جابهجا کردیم. خوشبختانه امسال، با توجه به تجربیات سالهای گذشته و تدابیر خوبی که در وزارت نفت اندیشیده شده است، و با مدیریت یکپارچه وزارت نفت، شبکه گازرسانی به صورت پایدار در حال خدمترسانی به مردم است. در این فصل، حتی بخشی از مصرف رکوردهای تازهای به ثبت رسانید و در بخشهایی اتفاقات خوبی افتاد که همگی نتیجه زحمات از ابتدا تا انتهای زنجیره تأمین و توزیع گاز است.
چه اقداماتی برای کاهش مصرف در نظر گرفته شد؟
در راستای مسئولیتهای اجتماعی و تکالیف قانونی که برای ما تعیین شده، اقداماتی مؤثر در زنجیره انتهایی گاز، یعنی در بخش مصرفکننده و توزیع، انجام شده است. یکی از این اقدامات، ایجاد کارورهای انرژی است که به عنوان اپراتور گاز و واسط بین تولیدکننده، فروشنده و مصرفکننده گاز عمل میکنند. این کارورهای انرژی قادرند هر میزان گازی که در بخشهای خانگی، تجاری و صنایع عمده بتوانند با استفاده از مکانیزمهای مختلف صرفهجویی کنند، را به عنوان گواهی صرفهجویی تحویل دهند. معمولاً صنایع عمده این گواهیها را در بورس خریداری میکنند. این اقدام به صرفهجویی در بخشهای خانگی و تجاری کمک میکند و به صنایع عمده امکان میدهد که تولید پایداری داشته باشند.برای این اقدام، روشهای متعددی نظیر؛ افزایش راندمان بخاریها، استفاده از تجهیزات با راندمان بالای گرمایشی، استفاده از پنجرههای دوجداره، اجرای مقررات ملی ساختمان (مبحث ۱۹)، نصب کنتورهای هوشمند، فرهنگسازی در زمینه صرفهجویی انرژیامکان پذیر است.
در این شرایط کارور مصرف کنندگانی را که امکان کاهش مصرف دارند را شناسایی کرده و میزان گازی که بر اساس میزان مصرف مشترک صرفه جویی می شود گواهی دریافت کرده و می تواند این گواهی را به بخش صنایع از جمله پتروشیمی، فولاد و بقیه صنایع ارز آور تحویل دهد؛ بازی برد برد برای مصرف کننده و صنایع زیرا مصرف کننده ای که بخاری راندمان بالایی در خانه نصب می کند سال های بعد نیز هزینه های قیمت گاز کمتری نیز باید بپردازد.
مساله دیگری که وجود داردآنکه مصرف از بخش خام سوزی به سمت بخش مولد و صنعت سوق پیدا می کند در کنار دو مورد گفته شده ظرفیت بهینه سازی اتفاق افتاده و این ظرفیت از سوخته شدن گاز کربن جلوگیری می کند. در حال حاضر ۲۷ شرکت کارور در کل کشور اهلیت سنجی شده و گواهی های یکساله اعتباری برای عقد قرارداد با گاز های استانی آماده کردیم.
یکی از معضلات حوزه انرژی موضوع بنزین است هرچند که اصل موضوع مربوط به حوزه گاز نیست اما در خصوص سوخت جایگزین ان که همان سی ان جی است شما وظیفه تامین گاز را بر عهده دارید بفرمایید که میزان گاز تخصیص یافته به سی ان جی ها چقدر است؟ درخواستی مبنی بر افزایش گاز دریافتی داشته اند یا خیز؟
هر جایی که بخش سیانجی (گاز طبیعی فشرده) بر اساس فرآیندهای تأیید شده و مصوب انجام شود، شرکت ملی گاز مسئولیت آن را بر عهده دارد. در حال حاضر، میزان گاز دریافتی ایستگاههای سیانجی نزدیک به ۲۱ میلیون متر مکعب است که خوشبختانه در اوج سرما تأمین میشود، مگر در مواردی که فشار شبکه به حدی کاهش یابد که دیگر امکان راهاندازی ایستگاههای سیانجی وجود نداشته باشد.
برای جبران ناترازی ها همواره شرکت گاز به دنبال استفاده از ذخایر خود است آیا در حال حاضر از ذخایر گازی میادین سراجه و خانگیران نیز استفاده می کنیم؟
میزان گاز ذخیره شده معمولاً از آبان ماه یا همان فصل سرد سال مورد استفاده قرار میگیرد و این مخازن ذخیرهساز به کمک ما میآیند. خوشبختانه، در هفته گذشته رکورد جدیدی در میزان تولید و تزریق گاز شیرین ثبت شد و به ۸۸۱ میلیون متر مکعب رسیدیم. این مقدار ۸۸۱ میلیون متر مکعب با احتساب میزان گاز ذخیرهای بوده که به شبکه بیشتر تزریق شده است. افزایش میزان تولید گاز شیرین بستگی به بالادست و میزان گاز غنی دارد که توسط شرکت ملی نفت ایران به پالایشگاهها تحویل داده میشود. در صورتی که گاز غنی به شرکت ملی گاز تحویل شود، ظرفیت افزایش تولید در پالایشگاههای کشور وجود خواهد داشت.
ارز آوری پتروشیمی ها مساله ای حائز اهمیت است آیا بهتر نیست پتروشیمی ها در اولویت دریافت خوراک قرار بگیرند و بخش خانگی از انرژی های جایگزین استفاده کند؟
در اولویت قرار گرفتن پتروشیمی ها و صنایع برای دریافت خوراک مساله ای چالشی است زیرا برای تصمیم گیری بازیگران بسیاری دارد، در سالهای گذشته حکمرانی انرژی به گونه ای بوده که برای تمامی مصرف کنندگان بخش خانگی، تجاری و صنایع جز گاز رسانی صورت گرفته و گاز رسانی در مناطق دور دست باعث استفاده همزمان از دو حامل انرژی (گاز و برق) شده است. در چنین شرایطی تمامی مشترکان خانگی و تجاری به استفاده از گاز وابسته شده اند و جابه جایی این حامل های انرژی با سوختی جایگزین و مصرف گاز در بخش صنعتی به برنامه مشخصی نیاز دارد که ابتدا باید ابعاد مختلف آن سنجیده شود. اما لازم است در بخش خانگی اقداماتی نظیر شرکت های کارور که در راستای بهینه سازی ساختمان ها، نصب کنتور های هوشمند، مقررات ملی ساختمان (مبحث ۱۹) و …که آغاز به کار کرده را انجام داد. در این شرایط با صرفه جویی که از طریق بهینه سازی مصرف اتفاق می افتد می تواند در بخش مولد اعم از صنایع عمده و پتروشیمی ها ، فولاد، سیمان و بخش هایی که ارز آوری دارند مورد استفاده قرار گیرد.
بدهی پتروشیمی ها به شرکت ملی گاز پرداخت شده و آیا منابع سازمان هدفمندی از این طریق وصول شده است؟
عمده ترین منابع هدفمندی مربوط به کل فروش گاز توسط شرکت ملی گاز است و محدود به پتروشیمی ها نمی شود،به همین دلیل شرکت ملی گاز هیچ دخل و تصرفی در دریافت قبوض اعم از مشترکان جز تا مشترک کلان ندارد و مشترکان با پرداخت قبوض خود این مبلغ مستقیما به حساب 170 بانک مرکزی واریز می شود.
یکی از بهترین های مشتری شرکت ملی گاز صنایع عمده هستند زیرا تعرفه صنایع عمده با فرمولی خاص و متفاوت از بخش خانگی است اما برخی از این صنایع از جمله پتروشیمی ها مطالبات سنواتی را باید به شرکت گاز پرداخت کنند و وصول مطالبات سنواتی یکی از سخترین اقداماتی بود که ما با آن مواجه بودیم.
خوشبختانه میزان وصول مطالبات از پتروشیمی ها، فولادی ها و سایر صنایع بدهکار نسبت به سال های گذشته رشد چشمگیری داشته با این وجود همچنان بخشی از مطالبات پرداخت نشده است.با حمایت سایر دستگاه ها روش های جدیدی را برای وصول مطالبات در نظر گرفتیم که منجر به بهبود وصول مطالبات شده به گونه ای که طبق مصوبه قانونی امسال دیر کرد مشمول جریمه می شود و در کنار آن بر اساس ماده 48 امکان برداشت از حساب بانکی بدهکارن فراهم شده که مستقیما به خساب سازمان هدفمندی واریز می شود.
صنایع برای احداث نیروگاه می گویند گاز نیست اگرنه گاز به نیروگاه ها تخصیص داده و سپس برق در اختیار ما قرار می گرفت؟
در سالهای گذشته، مصوبهای در قالب نیروگاههای خود تأمین برای صنایع وجود داشت که به صنایع اجازه میداد با دریافت مجوز، نسبت به احداث این نیروگاهها با راندمان بالا اقدام کنند. مکانیزم این فرآیند با همکاری سازمان برنامه و وزارت نیرو انجام میشد. با توجه به ناترازی موجود در بخش انرژی فسیلی، به نظر میرسد که تکلیف صنایع به گونهای باشد که به سمت انرژیهای تجدیدپذیر سوق پیدا کنند. همچنین، اگر مصوبهای برای صدور سوخت لازم باشد، این موضوع از طریق کمیته سوخت وزارت نفت بررسی و سپس نسبت به صدور آن خواهد شد.
اگر صنایع در ارتباط با تخصیص گاز درخواست داشته باشند، ابتدا شرکت ملی گاز وضعیت شبکه را بررسی میکند و سپس اطلاعات را به معاونت برنامهریزی وزارت نفت منتقل میکند. معاونت برنامهریزی این موضوع را در کمیته تخصیص سوخت و خوراک مطرح کرده و در رابطه با آن تصمیمگیری میشود. اما عمدتاً نیروگاههایی که در حال حاضر صنایع در حال احداث هستند، تحت این فرآیند قرار میگیرند.
با توجه به افزایش تولید گاز میزان گاز تحویلی به صنایع چقدر بوده است؟
امسال جز محدود سال هایی بود که صنایع اعم از پتروشیمی ها و صنایع فولاد تا ۲۰ آذر ماه بدون هیچ محدودیتی و یا اگر محدودیتی بود بر اساس زمانبندی هایی که با هماهنگی انجام شده است. همچنین گاز تحویلی به نیروگاه ها از ابتدای سال تا ۲۱ دی ماه نزدیک به ۴.۸ درصد افزایش داشته که نشان دهنده افزایش ۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون متر مکعب گاز تحویلی به نیروگاه ها نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته است. گاز رسانی به صنایع نیز نزدیک به یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون متر مکعب حدود ۳.۳ درصد نسبت به سال گذشته افزایش داشته است. صنایع نیز از ابتدای سال تا کنون با مدیریت مصرفی که انجام دادیم به بخش هایی از شبکه کمک کنیم و توانستیم با تامین گاز نیروگاهی نفت گاز کمتری مصرف شود.
تعامل شرکت ملی گازی با سازمان بهینه سازی انرژی به چه شکل است؟ اکنون که مدیریت مصرف انرژی یکپارچه شده وضعیت بهبود پیدا نکرده است؟
در برنامه هفتم توسعه، یکی از اهداف کلیدی، یکپارچهسازی سازمانها به ویژه در حوزه انرژی است. این مسأله بهویژه در مورد سازمان بهینهسازی انرژی و نقش آن در تعامل با شرکت ملی گاز ایران مورد توجه قرار گرفته است. شرکت ملی گاز به عنوان یکی از بازیگران اصلی در عرصه انرژی ایران، دارای مسئولیتهای زیادی در زمینه تأمین و توزیع گاز است.تا کنون تعامل مناسبی با این سازمان داشته است این آمادگی به صورت کامل در شرکت ملی گاز وجود دارد که اطلاعات، اقدامات و مواردی که تا کنون انجام دادیم و یا نیاز به تصمیم گیری کلان دارد بخش های تصمیم سازی را انجام دهیم و کمک کنیم بر اساس اساسنامه ای که سازمان بهینه سازی انرژی دارد بتوانیم در بخش انرژی کشور کمک کنیم.
با توجه به این که برنامههای بهینهسازی در کشور متولی خاصی پیدا کردهاند و هر یک از این برنامهها به بخشهای مختلفی مربوط میشود، لازم است که سازمان بهینهسازی انرژی محتویات این بخشها را دریافت کند. در این راستا، شرکت ملی گاز به عنوان یکی از بازیگران اصلی، اطلاعات و تجربیات خود را در اختیار سازمان بهینهسازی قرار داده است. برای آن که این برنامهها به احکام و اسناد بالادستی تبدیل شوند و لازمالاجرا گردند، همکاری و همفکری بین سازمانها ضروری است. این همکاری میتواند به بهبود کارایی و اثرگذاری برنامهها کمک کند. در حال حاضر، جلسات متعدد بین شرکت ملی گاز و سازمان بهینهسازی انرژی با هماهنگی وزارت نفت در حال برگزاری است. این جلسات به منظور تبادل نظر و هماهنگی در زمینه بهینهسازی مصرف انرژی و به اشتراکگذاری تجربیات و اطلاعات برگزار میشود.
برای ورود به بحث بعد که مسئله صادرات است می خواهم بدانم آیا صادرات گاز مقرون به صرفه تر از صادرات برق نیست؟ این چالشی است که همواره از سوی کارشناسان انرژی مطرح می شود.
یکی از مباحث مهمی که در برنامه هفتم پیشرفت به آن پرداخته شده است، بحث تجارت گاز و دیپلماسی انرژی است، در حوزه تجارت گاز، روشهای متعددی از جمله سوآپ گاز، صادرات، خرید، ترانزیت و مکانیزمهایی از این دست وجود دارد.همچنین موضوع سوآپ میتواند در قالب تهاتر نیز تعریف شود و حتی تهاتر غیرهمنام هم در این چارچوب مطرح است. بر اساس اسناد بالادستی، وزارت نفت و شرکت ملی گاز ایران مکلف شدهاند تا پایان برنامه هفتم پیشرفت، به ظرفیت واردات ۲۰ سی بی ام - CBM (مترمکعب) گاز و صادرات ۴۰ سی بی ام گاز دست یابند.چنین تقشی را قانونگذار بر عهده وزارت نفت و شرکت ملی گاز گذاشته و تمامی ابعاد موضوع در نظر گرفته شده است.
همچنین نمی توان صادرات برق و گاز را با یکدیگر مقایسه تنها می توان به این نکته اشاره کرد که در صادرات گاز عمده منابع در اختیار هزینه های اولیه و مواردی است که کل کشور از آن منتفع می شود مورد استفاده قرار می گیرد.
آخرین مذاکرات برای واردات گاز با روسیه و ترکمنستان به کجا رسید؟ آیا بر سر قیمت به توافق نرسیده اید؟
موضوع قیمت یکی از مباحث کلیدی است که بر روند موفقیت مراحل پایانی مذاکرات تأثیرگذار است. در این راستا، شرکت ملی گاز با روشهای مختلفی در رابطه با قیمت کار میکند. همچنین، باید توجه داشت که موضوع قیمت تنها مسأله شرکت ملی گاز نیست و سایر طرفهایی که باید درگیر باشند نیز در این فرآیند مشارکت دارند. واردات گاز به حجم واردات، محل ورود گاز و مکانیزم ورود آن وابسته است. برخی از این مکانیزمها سوآپ هستند که به یک مدل قیمتگذاری خاص میشوند. در برخی موارد، خرید گاز به ایجاد زیرساختهایی توسط طرف روسی بستگی دارد که مدل قیمتگذاری متفاوتی را به همراه دارد.
مدل خرید گاز به دلیل تأثیر آن بر بخشی از منابع کشور، نیازمند بررسی و تأیید از سوی بخشهای اقتصادی مختلف کشور است. این بخشها شامل؛ وزارت اقتصاد و دارایی،بانک مرکزی،ستاد راهبری انرژی، دیپلماسی و ستاد راهبری تجارت گاز می شود که این نهادها بر اساس برنامه هفتم مکلف شدهاند که مجوزهای لازم را از این بخش دریافت کرده و نظرات خود را ارائه دهند.
همچنین در خصوص واردات گاز از روسیه نیز باید بگویم که در مرحله مذاکره نهایی قرار دارد و ارتباطات به صورت دقیق و مستمر برقرار است. در حال حاضر، ما منتظر تعیین قیمتگذاری و روشهای مختلف واردات هستیم.میزان واردات ما از روسیه در چند بخش است؛ بخش اول ۵۵ سی بی ام(مترمکعب) و در رابطه با میزان جزئی واردات ۲ میلیارد متر مکعبی در سال را در نظر داریم.
چرا سواپ گاز از تر کمنستان قطع شد؟ واردات گاز از این کشور وجود دارد؟
قرارداد سوآپ گاز از ترکمنستان به ترکیه از اسفند ماه سال گذشته عملیاتی شد. اما این قرارداد در تیرماه، پس از جنگ ۱۲ روزه، متوقف شد،علتی که برای متوقف شدن این قرارداد مطرح میشود، به نحوه پرداخت طرف ترکیه به ترکمنستان مربوط میشود و همچنان مکانیزم پرداخت شفاف نشده البته پیگیری های ما از طرف ترکیه و حتی ترکمنستان ادامه دارد.
برای واردات گاز با ترکمنستان مذاکرات مناسبی داشته ایم و ترم شیت قرارداد را با طرف ترکمنستان نهایی شده است و در حال حاضر مذاکرات به مرحله قیمت و مقدار رسیده به همین علت استمرار مذاکرات وجود دارد. این عدم شفافیت به دلیل این است که شرکت ترکمن گاز قراردادهای کوتاهمدتی را نیز دارد و زمانی که باید قراردادهای کوتاهمدت تعیین تکلیف شوند، مقادیر میتوانند برای میزان احصا شوند.
البته باید در نظر داشت که هر مقدار گازی که ترکمنستان برای واردات یا سوآپ به ایران داشته باشد، ما آمادگی خود را اعلام می کنیم و محدودیتی برای دریافت نداریم. زیرا در نقطه شمالی کشور هم ظرفیت وجود دارد و هم میتوانیم ظرفیت مضاعفی ایجاد کنیم.
وضعیت صادرات گاز به عراق و ترکیه چگونه است؟ آیا صادرات گاز به عراق قطع شده است؟
قرارداد صادرات گاز به ترکیه یک قرارداد بلندمدت است که تا سال ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. با این حال، این قرارداد در مردادماه سال آینده به اتمام میرسد. به همین دلیل، ما مذاکراتی را با کشور ترکیه برای تمدید این قرارداد انجام دادهایم و این مذاکرات پس از فصل زمستان ادامه خواهد داشت از سوی دیگر، قرارداد صادرات گاز به عراق نیز تمدید شده و این قرارداد تا ۴ سال آینده ادامه دارد.
در زمینه صادرات، هیچ کشوری وجود ندارد که موقعیت ما را داشته باشد و از این ظرفیت بهرهمند نشود. ترکیه، با وجود اینکه از منابع گازی بهرهمند نیست، از موقعیت جغرافیایی خود برای تبدیل شدن به هاب انرژی استفاده میکند. در حالی که کشور ما با داشتن دومین ذخایر گازی و سومین تولیدکننده گاز در جهان، میتواند یکی از بهترین نقشها را ایفا کند که مزایای زیادی دارد و آن تجارت گاز است.
تجارت گاز چندین حسن دارد؛ایجاد امنیت در کشور زیرا صادرات گاز از طریق خطوط لوله انجام میشود و در هر نقطهای که خطوط لوله فشار قوی و نقاط اندازهگیری و پورتهای ورودی و خروجی قرار دارد، امنیت و پایداری دو کشور افزایش مییابد. .دومین نکته حائز اهمیت آنکه قیمتی که در صادرات وجود دارد قیمتی بسیار مناسب و توجیه پذیر است؛ به گونه ای که حداقل گاز صادراتی که بسیار ناچیز است و با میزان کل گازی که داخل میفروشیم از لحاظ قیمتی برابری می کند؛کل 6 درصد گاز صادراتی و کل فروش گاز داخلی از لحاظ ارزشی برابری می کند اما در زمستان چنین چیزی وجود ندارد.
ما در زمستان صادرات گاز را به شدت محدود کردهایم و اولویت ابتدا با بخش تجاری خانگی، سپس صنعت و سایر بخشها است. ما سعی میکنیم صنایع مرتبط با مواد غذایی و دارویی و همچنین صنایع مرتبط با امنیت غذایی محدودیت گازی نداشته باشند. اما برخی از صنایع که در زمانهایی به اورهال و تعمیرات نیاز دارند و قراردادهای ۸ ماهه و ۴ ماهه دارند، در مواقعی که مصرفکنندگان خانگی و تجاری به دلیل درجه حرارت و برودت هوا میزان مصرف خود را افزایش میدهند، محدودیتهایی را اعمال میکنیم. در بخش صادرات نیز به همین منوال است؛ نه اینکه بخواهیم محدودیت اعمال کنیم، بلکه فشار شبکه به دلیل افزایش مصرف از لحاظ فنی دچار افت فشار میشود.
آیا امسال دچار افت فشار گاز شده ایم به خصوص در مناطق شمالی کشور؟
میزان گاز مصرفی در بخش خانگی تجاری، میزانی بود که در سال گذشته در دی ماه ۱۳ میلیون متر مکعب در بخش خانگی تجاری افزایش مصرف داشت و نزدیک به یک در درجه سانتی گراد دمای هوا در دی ماه سد تر از سال گذشته بود.
بر اساس تعرفه گذاری جدید چه تاثیری در روند مصرف گاز داشته است؟
اصلاح تعرفهها بر اساس مصوبه هیئت وزیران صورت گرفت که این مصوبه عمدتاً توجه و تمرکز و هشدار به بخش اداری و مراکز عمومی بود؛ به دلیل اینکه ۲۰ درجه سانتیگراد جایگاه قانونی پیدا کرد، همه ادارات موظف به رعایت آن شدند و میزان مصرف ادارات الزاماً در سال جاری باید ۲۰ درصد از میزان مصرف در مدت مشابه سال ۱۴۰۱ کمتر باشد. علاوه بر این، تعرفه ادارات دولتی در پله سوم قرار گرفت و افزایش مصرفی که از آن عدد حاصل نشود، یعنی از ۲۰ درصد صرفهجویی سال ۱۴۰۱ حاصل نشود، در پله چهارم قرار میگیرد.
همچنین الزام به پایش و بازدید های دوره ای مطرح بود و مواردی از این دست که یکی از از این بند های مصوبه یئت وزیران اصلاح تعرفه بود این اقدام با هدف افزایش درآمد دولت صورت نگرفت بلکه هدف از این اقدام افزایش اقدامات بهینه به صورت عدالت محور بود. زیرا مکانیزم تعرفه گذاری قبلی ۱۲ پله بود که شاید تنها کشوری که نحوه پرداخت و صدور قبض بر اساس ۱۲ پله اتفاق می افتاد کشور ما بود در حالی که در تمامی دنیا ۴ پله مرسوم است زیرا مشترک و مصرف کننده درک درستی از میزان مصرف داشته و پله به پله و معنادار باشد یعنی کسانی که در پله اول قرار دارند اگر بیش از الگو مصرف کردند و در پله دوم قرار گگرفتند مشخصاً معنادار باشد و در پلهه سوم و چهارم که بد مصرف وبسیار پر مصرف قرار دارند حتماً باید ههزینه ان بخش را بپردازند؛ بر اساس برسی های اولیه و مبلغی که در قبوض صادر می شود مجموع ۸۸ درصد از مشترکان در پله های اول و دوم قرار دارند یعنی کسانی که بر اساس الگو پله اول ۷۰ درصد و ۱۸ درصد در پله دوم یعنی متوسط مصرف قرار دارند از ۱۲ درصد ۱۰ درصد درپله سوم و تنها دو درصد در پله چهارم قرار دارند.
البته باید در نظر داشت که دو درصد از مشترکانی که در پله چهارم قرار دارند به اندازه شش درصد از کل گاز را مصرف می کنند که بر اساس برسی های انجام شده نشان می دهد این مشترکان افرادی بودند که در منزل استخر داشتند و یا توسعه غیر مجاز در شبکه داخلی داشتند و یا بعضاً مصارف تجاری بوده که پول گاز بخش خانگی را پرداخت می کردند که اکنون با تغییر اقلیمی که اتفاق افتاده کمک کرده افراد به سمت کاهش مصرف سوق پیدا کنند.
همچنین تاثیر آن سال آینده مشخص می شود زیرا ما هنوز با توجه به اینکه از ابتدای مهر ماه این اقدام در دستور کار قرار گرفت باید یکسال اجرایی شود و پس از آن با تعادل و تعدیل دمایی بتوانیم مقایسه ای با میزان مصرف داشته باشد.
بر اساس تعرفه گذاری جدید بالاترین قبض صادر شده چقدر بوده است؟
در سال جاری چند مورد قبض در منطقه یک تهران وجود داشت که یکی از آنها ۵۵۰ میلیون تومان بود. این مبلغ مربوط به یک واحد نبوده و بلکه به یک مجموعه ۲۰ یا ۱۵ واحدی تعلق داشت. با بررسیهای انجام شده مشخص شد که پیشبینیها درست است و در این ساختمان از استخر استفاده میشود. همچنین، مجموع و مساحت واحدها بزرگتر است و در برخی موارد، تعداد واحدها ۱۵ واحد بوده که تعداد کمتری در قبض درج شده است. تمامی این موارد قابلیت اصلاح دارند.
اصلاح تعرفهها تصمیمی است که توسط سازمان برنامه و بودجه، برنامهریزی وزارت نفت و شرکت ملی گاز به عنوان ارائهدهنده دادهها اتخاذ شده و بر اساس مصوبه هیئت وزیران صورت گرفته است. این اقدام منجر به اتفاقاتی شده است که مصرفکنندگان بد مصرف و بسیار پرمصرف که به جای سایر مشترکان هم مصرف می کنند افزایش تعرفه داشته باشند.
در قبوض قبلی، محاسبات بر اساس پنج اقلیم و با استناد به استعلام هواشناسی انجام میشد، در حالی که در کل کشور ایستگاههای هواشناسی به طور فراگیر وجود ندارد. به عبارت دیگر، اگر در منطقهای ایستگاه هواشناسی وجود نداشت یا تغییرات آب و هوایی قابل توجهی رخ میداد، تعرفه بر اساس کد مصرف و اقلیم «یک» محاسبه میشد. اما اکنون، تعداد اقلیمها از پنج به ۱۳۰۰ اقلیم افزایش یافته است و هر شهری بر اساس معدل پنج سال گذشته به صورت تجمیعی، مبنای اقلیم موجود در آن منطقه در نظر گرفته شده است.
تعویض بخاری های راندمان بالا با بخاری های فرسوده در چه مرحله ای قرار دارد؟
به صورت پیش فرض ۲۰ تا ۲۱ میلیون بخاری در کشور وجود دارد که رادنمان پایینی دارند که بر اساس مصوبه شورای اقتصاد شرکت ملی گاز موظف به تعویض ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار بخاری شده است که خوشبختانه امسال پش از چندین سال بوروکراسی و با حمایت تمامی بخش ها از این تعداد قرارداد یک میلیون و ۷۵۰ هزار بخاری منعقد شود و تا کنون نزدیک به ۱۰۰ هزار بخاری نصب شده و تا پایان سال پیش بینی می شود در صورتی که مشکلاتی که سایر بخش ها در ارتباط با ترخیص کالا در گمرک دارند در این بخش تباشد ۳۰۰ هزار بخاری راندمان بالا نصب شود و در کمتر از دو سال نصب ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار بخاری به اتمام برسد.
پیش بینی شده با تعویض این تعداد بخاری هر بخاری با راندمان A در سال ۴۶۶ متر مکعب صرفه جویی گاز به دنبال دارد. که می تواند موجب؟ یکک میلیارد و ۹۱۰ میلیون متر مکعب صرفه جویی گاز در سال شود. و در صورتی که ۲۱ میلیون بخاری راندمان Aتبدیل شوند ۹ میلیار و ۷۸۶ میلیون متر مکعب گاز در سال صرفه جویی می شود.
شرکت گاز سالها به دنبال استقلال تولید(اکتشاف و مدیریت میادین)تا توزیع گاز است ، نظر شما در این زمینه چیست؟
هم اکنون شرکت ملی گاز از ابتدای پالایشگاه ها تا انتها توزیع را در اختیار دارد و هرگونه تغییری که بخواهد در این زنجیره اتفاق بیقتد حتماً باید با تایید و صلاحدید وزیر نفت اتفاق بیفتد و شرکت ملی گاز در این ارتباط هیچ دخل و تصرفی و هیچ ورودی به این موضوع نخواهد کرد.
البته این موضوع بستگی به شرایط دارد در برخی از شرکت های دنیا و بر اساس بررسی هایی که شرکت ملی نفت و وزارت نفت در بخش های مختلف انجام دادند دو مدل رویکرد به این موضوع وجود دارد به عنوان مثال در پروژه ای دی ال روش های مختلفی مطرح شده است به همین دلیل در برخی از کشور ها ازابتدای زنجیره تا انتهای زنجیره در اختیار شرکت ملی گاز است نه میدان ها و مخزن که به دست بالا دست و یا نفت است در بعضی از شرکت ها متفاوت است و تنها کسی که به بهترین نحو ممکن می تواند این موضوع را ببیند شخص آقای وزیر است که تکلیف می کند از چه بخشی از این زنجیره در اختیار شرکت ملی گاز و چه بخشی در اختیار شرکت ملی نفت قرار بگیرد.
چه حوادثی در جنگ ۱۲ روزه برای گاز اتفاق افتاد، برای دریافت خسارات وارد شده با وزارت خارجه گفتگویی داشتید؟
در ارتباط با خشارات وارد شده به بدنه شرکت ملی گاز و زنجیره تامین گاز ایران اتفاق افتاد بیشترین خسارتی بود که به وزارت نفت وارد شد کما اینکه رئیس جمهور نیز بر این موضوع تاکید کردند. در زنجیره گاز کشور پالایشگاه فاز ۱۴ پارس جنوبی، پالایشگاه کنگان دو فاز، خط لوله صادراتی و نقاط متعددی از تاسیسات پراکنده ما در کشور مورد اسیب قرار گرفت. اتفاق خوبی که افتاد واخد اول پالایشگاه کنگان ۱۰ روز گذشته توسط آقای وزیر افتتاح رسمی شد و رکوردی را به ثبت رساند زیرا در کمتر از شش ماه یکی از فاز های پالایشگاه کنگان را به مدار تولید بازگرداندیم که جای تشکر و قدردانی از تمامی همکارانم در این عرصه دارم
خط لوله صادراتی ما در جنگ ۱۲ روزه مورد اصابت قرار گرفت که همکاران در شرکت انتقال در کمتر از ۲۴ ساعت مجدداً این خط را به مدار انتقال بازگرداند و برخی نقاط به صورت پراکنده به خصوص در شهر تهران بیشترین آسیب را دید هیچ مصرف کننده ای بدون دلیل قطعی گاز نداشت و هیچ مصرف کننده استمرار خدمات گاز رسانی زمان بر نشد.
در رابطه با دریافت خسارت مکاتباتی با وزارت خارجه برای دریافت خسارت انجام شده که میزان خسارت را از مبادی قانونی در حال پیگیری است.
خبرگزاری مهر: از این که در این مصاحبه حاضر شدید و به سوالات ما پاسخ دادید سپاسگزاریم و برای شما و تمام همکارانتان آرزوی موفقیت و سربلندی داریم./ مهر
