نفتی ها /فائزه پناهی؛ در حالی که طی روزهای اخیر از "هرمز سیف" بهعنوان یک تارنمای بیمهای برای پوشش محمولههای عبوری از تنگه هرمز رونمایی شده، مرور بازتابهای بیرونی نشان میدهد این موضوع در رسانههای بینالمللی بیشتر از زاویهای متفاوت دیده میشود؛ زاویهای که تمرکز آن کمتر بر بیمه و بیشتر بر کارکرد این ابزار در مدیریت تردد است.
مرور گزارشهای تحلیلی در رسانههایی مانند رویترز و والاستریت ژورنال، این نکته مطرح شده که مجموعه اقداماتی از این دست اعم از صدور گواهی، پروتکلهای عبور یا حتی سازوکارهای بیمهای در کنار هم بهعنوان نشانهای از حرکت به سمت نوعی تنظیمگری فعال در تنگه هرمز تعبیر میشوند و این رسانهها صراحتاً وارد داوری قطعی نشدهاند، اما از ادبیاتی استفاده کردهاند که نشان میدهد چنین ابزارهایی میتوانند در عمل نقش مدیریت عبور را ایفا کنند، نه صرفاً ارائه یک خدمت مالی.
در همین چارچوب، برخی تحلیلها در رسانههای غربی به این سمت رفته که این مدلها میتوانند بهمرور نوعی سازوکار مشروط برای عبور ایجاد کنند؛ برداشتی که البته بر خلاف مدل دریافت هزینه از کشتیها که بهمعنای نقض صریح مقررات بینالمللی تلقی میشد نیست، اما از آن با تعابیری مانند تغییر نرم قواعد بازی یاد شده است؛ به بیان دیگر، آنچه در داخل بهعنوان یک ابتکار اقتصادی معرفی میشود، در بیرون گاهی بهعنوان بخشی از یک روند بزرگتر برای تعریف قواعد جدید در یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان خوانده میشود.
در کنار این نگاهها، مسئله اعتماد و پذیرش نیز بهعنوان یک عامل کلیدی در تحلیلها دیده میشود. برخی رسانهها بهطور ضمنی این پرسش را مطرح کردهاند که آیا بازیگران بزرگ کشتیرانی و تجارت جهانی حاضر خواهند بود به چنین سازوکاری تکیه کنند یا همچنان ترجیح میدهند در چارچوبهای شناختهشدهتر بینالمللی حرکت کنند" بهویژه آنکه در برخی گمانهزنیها، بحث استفاده از مسیرهای مالی جایگزین یا غیرمتعارف نیز مطرح شده که میتواند برای برخی شرکتها ملاحظات مضاعفی ایجاد کند.
با این حال، نکته قابل توجه اینجاست که اصل استفاده از ابزارهای بیمهای برای مدیریت ریسک در گذرگاههای پرتنش، پدیدهای بیسابقه در جهان نیست و در مقاطع مختلف، بازارهای بیمه بینالمللی بهویژه در مناطق پرریسک نقش مهمی در تداوم جریان تجارت ایفا کردهاند؛ اما تفاوت هرمز سیف در این است که اینبار ابتکار عمل از سوی یک بازیگر منطقهای و در بستر یک گلوگاه ژئوپلیتیک حساس ارائه شده؛ موضوعی که طبیعی است با دقت و حساسیت بیشتری از سوی رسانههای خارجی دنبال شود.
در نهایت، جمعبندیای که میتوان با اتکا به همین بازتابهای رسانهای به آن رسید این است که "هرمز سیف" هنوز در نگاه جهانی بیش از آنکه یک راهحل تثبیتشده تلقی شود، بهعنوان یک آزمون در حال ارزیابی دیده میشود؛ آزمونی که پاسخ آن نه در سطح اعلام راهاندازی، بلکه در رفتار بازیگران بازار مشخص خواهد شد و چنانچه این سازوکار بتواند اعتماد عملی شرکتهای کشتیرانی، بیمهگران و خریداران انرژی را جلب کند، میتواند بهتدریج به یک ابزار مؤثر در مدیریت ریسک و حتی درآمدزایی تبدیل شود؛ اما در صورتی که با تردیدهای حقوقی، مالی یا سیاسی مواجه بماند، این احتمال هم وجود دارد که در حد یک ابتکار محدود باقی بماند و نتواند جایگاه قابلتوجهی در معادلات واقعی تجارت جهانی پیدا کند؛ مسیری که نمونههای مشابه در برخی نقاط جهان نیز کموبیش آن را طی کردهاند.
مخاطبین عزیز پایگاه خبری–تحلیلی نفتیها؛ شما میتوانید از طریق پست الکترونیک naftiha.ir@gmail.com و دایرکت پیج اینستاگرام نفتیها به آدرس @NaftihaNews برای ارائه نقطه نظرات، پیشنهادها، انتقادها و سایر پیامهای خود با ما در ارتباط باشید.
